+90 543 608 99 05 iletisim@mturkoglu.av.tr Pzt - Cum: 09:00 - 18:00 | Cmt: 09:00 - 14:00
Takip Edin:
Kanun | No: 6098

Türk Borçlar Kanunu

TBK
Kabul: 11.01.2011 RG: 04.02.2011 Güncelleme: 03.06.2026
649 madde Sayfa 15/22

Madde 422 Ölüm ve iflas

İşçinin ölümü ile hizmet sözleşmesi sona erer. İşverenin iflası halinde, işçi alacakları imtiyazlı alacak olarak korunur.

Madde 423 İşverenin sorumluluğu

İşveren, işçinin iş kazası veya meslek hastalığına uğraması halinde, doğan zararlardan sorumludur.

Madde 424 İşçinin sorumluluğu

İşçi, kusuruyla işverene verdiği zarardan sorumludur. Soruмluluğun derecesi, kusurun ağırlığına göre belirlenir.

Madde 425 Takım sözleşmesi

Birden çok işçinin bir takım oluşturarak işverene karşı birlikte üstlendikleri hizmet sözleşmesidir. Takım sözcüsü, takım adına hareket eder.

Madde 426 Hizmet sözleşmesinde ceza koşulu

Hizmet sözleşmesinde, işçinin rekabet yasağına aykırı davranması veya sır saklama yükümlülüğünü ihlal etmesi hali için ceza koşulu kararlaştırılabilir.

Madde 427 İşverenin ölümü

İşverenin ölümü, kural olarak hizmet sözleşmesini sona erdirmez. Ancak sözleşme, mirasçıları bağlamazsa sona erer.

Madde 428 Sözleşmenin sona ermesinde hesaplaşma

Sözleşmenin sona ermesi üzerine, taraflar arasında hesaplaşma yapılır ve işçinin tüm alacakları ödenir.

Madde 429 Çalışma belgesi

İşveren, işten ayrılan işçiye, işin türü ve süresini belirten bir belge vermek zorundadır.

Madde 430 Belirli süreli sözleşmenin feshi

Belirli süreli hizmet sözleşmesi, haklı bir sebep olmadıkça, süresinden önce feshedilemez.

Madde 431 Kısmi süreli sözleşme

Kısmi süreli hizmet sözleşmesinde, işçinin hakları, çalışma süresiyle orantılı olarak belirlenir.

Madde 432 Çağrı üzerine çalışma

Çağrı üzerine çalışmada, taraflar haftalık çalışma süresini belirlememişlerse, yirmi saatlik çalışma süresi kararlaştırılmış sayılır.

Madde 433 Evde hizmet sözleşmesi

İşçinin işverenin evinde veya işletmesinde barınarak iş gördüğü hizmet sözleşmesidir. İşveren, işçiye uygun barınma ve beslenme sağlamakla yükümlüdür.

Madde 434 Pazarlamacılık sözleşmesi

Pazarlamacılık sözleşmesi, işçinin işveren hesabına ve işletmesi dışında her türlü işlemi yapmayı üstlendiği sözleşmedir.

Madde 435 Ücretli izin ve tatil

İşçi, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştırılamaz. Yıllık ücretli izin hakkına sahiptir.

Madde 436 İşçilik alacaklarında zamanaşımı

Hizmet sözleşmesinden doğan alacaklar, beş yıllık zamanaşımına tabidir. Kıdem tazminatı ve yıllık izin alacakları sözleşmenin sona ermesinden itibaren beş yıl içinde talep edilmelidir.

Madde 437 İşçi sağlığı

İşveren, işçinin sağlığını korumak için gerekli önlemleri almak, işyeri hekimi çalıştırmak ve periyodik sağlık kontrollerini yaptırmakla yükümlüdür.

Madde 438 İş kazası ve meslek hastalığı

İş kazası ve meslek hastalığından doğan tazminat talepleri, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanmayan kısım için işverene yöneltilebilir.

Madde 439 Hizmet sözleşmesine uygulanacak hükümler

4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki işçiler için, öncelikle İş Kanunu hükümleri uygulanır. İş Kanununda hüküm bulunmayan hallerde TBK hükümleri uygulanır.

Madde 440 İş Kanunu kapsamı dışındakiler

İş Kanunu kapsamı dışında kalan hizmet sözleşmelerine, doğrudan TBK hükümleri uygulanır.

Madde 441 İşverenin yönetim hakkı

İşveren, işyerinde düzeni sağlamak ve işin görülmesini düzenlemek için talimat verme hakkına sahiptir. İşçi, işverenin talimatlarına uymakla yükümlüdür.

Madde 442 Eşit davranma borcu

İşveren, işçiler arasında haklı bir sebep olmadıkça farklı işlem yapamaz. Eşit davranma borcu, işe alım, çalışma koşulları ve işten çıkarma aşamalarında geçerlidir.

Madde 443 İşçi özlük dosyası

İşveren, her işçi için bir özlük dosyası tutmak ve işçinin kişisel verilerini korumakla yükümlüdür.

Madde 444 Rekabet yasağı sözleşmesi

İşçi, hizmet sözleşmesinin sona ermesinden sonra, işverenle rekabet etmeme yükümlülüğü altına girebilir. Bu sözleşme yazılı olarak yapılmalı ve süre, yer ve konu bakımından sınırlanmalıdır.

Madde 445 Rekabet yasağının sınırları

Rekabet yasağı, işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı olarak tehlikeye düşürecek şekilde olamaz. Süresi, özel durumlar dışında iki yılı aşamaz.

Madde 446 Rekabet yasağının sona ermesi

İşverenin rekabet yasağının sürdürülmesinde haklı bir menfaati kalmamışsa, yasak sona erer. İşverenin sözleşmeyi haksız feshi halinde rekabet yasağı sona erer.

Madde 447 Rekabet yasağına aykırılık

İşçi, rekabet yasağına aykırı davranırsa, işverenin bu yüzden uğradığı zararı tazmin etmekle yükümlüdür. Sözleşmede ceza koşulu kararlaştırılmışsa, işveren cezayı talep edebilir.

Madde 448 Pazarlamacılık Sözleşmesi

Pazarlamacılık sözleşmesi, pazarlamacının sürekli olarak, bir ticari işletme sahibi işveren hesabına ve işletmesinin dışında, her türlü işlemin yapılmasına aracılık etmeyi veya yazılı anlaşma varsa, bu anlaşmada belirtilen işlemleri yapmayı, işletme sahibi işverenin de buna karşılık ücret ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.

Madde 449

Pazarlamacılık sözleşmesi, sözleşmenin süresini, sona ermesini, pazarlamacının yetkilerini, ücret ve masrafların nasıl ödeneceğini, taraflardan birinin yerleşim yeri yabancı ülkede ise uygulanacak hukukun ve yetkili mahkemenin hangisi olduğunu içerir.

Yukarıdaki fıkra uyarınca sözleşmede yer alması öngörülen hususlar taraflarca belirlenmemişse, kanun hükümleri ve alışılmış hizmet koşulları uygulanır.

Madde 450

Pazarlamacı, talimata uymamasını zorunlu kılan haklı bir sebep olmadıkça, kendisine verilen talimata uygun olarak müşterileri ziyaret etmekle yükümlüdür; işverenin izni olmadıkça, kendisi veya üçüncü kişiler hesabına işlem yapamaz, aracılık edemez.

Pazarlamacı, işlem yapmaya yetkiliyse, talimatta öngörülen fiyatlara ve diğer işlem koşullarına uymak zorundadır; işveren razı olmadıkça, bunlarda değişiklik yapamaz.

Pazarlamacı, pazarlama faaliyetleri ile ilgili olarak düzenli biçimde ayrıntılı bilgi vermek, aldığı siparişleri işverene derhâl ulaştırmak ve müşteri çevresini ilgilendiren önemli olayları bildirmekle yükümlüdür.

Madde 451

Pazarlamacının, müşterilerin ödememelerinden veya diğer yükümlülüklerini ifa etmemelerinden sorumlu olacağına ya da alacağın tahsili için yapılacak masrafları tamamen veya kısmen karşılayacağına ilişkin anlaşmalar, kesin olarak hükümsüzdür.

Pazarlamacı, kendi müşteri çevresiyle işlem yapıyorsa, müşterilerin borçlarını ifa etmemesi durumunda, işverenin her bir işlemde uğrayacağı zararın dörtte birini geçmemek üzere karşılamayı, uygun bir ek komisyon kararlaştırılması koşuluyla yazılı olarak üstlenebilir.

Sigorta sözleşmelerinde aracılık yapan pazarlamacılar, bir primin tamamının veya bir kısmının ödenmemesi sebebiyle, bunun tahsili için dava veya icra takibi yoluna başvurulması durumunda, bu amaçla yapılacak masrafların en çok yarısını karşılayacaklarını, yazılı olarak üstlenebilirler.