Türk Borçlar Kanunu

Zamanaşımı, ancak borçlu tarafından ileri sürülebilir. Hakim zamanaşımını kendiliğinden göz önüne alamaz.

Zamanaşımından önceden feragat edilemez. Zamanaşımı gerçekleştikten sonra borçlu bu def`iden feragat edebilir.

Dürüstlük kuralı, sözleşme serbestisi, irade özerkliği, nisbilik ve kusur sorumluluğu borçlar hukukunun temel ilkeleridir.

Sözleşmeler, tarafların gerçek ve ortak iradelerine göre yorumlanır. Lafız ile öz arasında çelişki varsa öze üstünlük tanınır.

Sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde, tamamlayıcı (yedek) hukuk kuralları uygulanır. Bu kurallar, tarafların aksini kararlaştırmadığı durumlarda devreye girer.

Emredici hukuk kurallarına aykırı sözleşme hükümleri kesin olarak hükümsüzdür. Taraflar emredici kuralları sözleşme ile değiştiremez.

Yanılma, aldatma ve korkutma hallerinde sözleşme, iradesi sakatlanan tarafı bağlamaz. Bu hak bir yıl içinde kullanılmalıdır.

Karşılıklı edimler arasında açık oransızlık varsa ve bu durum zayıf tarafın durumundan yararlanılarak gerçekleştirilmişse, gabine maruz kalan taraf sözleşme ile bağlı olmama hakkına sahiptir.

Borçlunun aynı alacaklıya birden çok borcu varsa, yaptığı ödemenin hangi borca sayılacağını belirleme hakkı borçluya aittir. Borçlu seçim yapmazsa, kanunda belirtilen sıra uygulanır.

Taraflar, iddialarını ispat etmek için her türlü delili kullanabilir. Ancak hukuka aykırı elde edilen deliller kullanılamaz.

Borç ilişkisinde taraflar, birbirlerine karşı güven ilkesine uygun davranmak zorundadır. Güven ilkesinin ihlali, tazminat sorumluluğu doğurur.

Bu Kanun, 1 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu tarihten önce kurulan borç ilişkilerine, yürürlükten kaldırılan 818 sayılı Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.

22/4/1926 tarihli ve 818 sayılı Borçlar Kanunu yürürlükten kaldırılmıştır.

Diğer kanunlarda 818 sayılı Borçlar Kanununa yapılan atıflar, bu Kanuna yapılmış sayılır.

Bu Kanun 1 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önceki borç ilişkilerine, mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanmasına devam edilir.

(Ek:8/6/2022-7409/4 md.)

Konut kiraları bakımından bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih ilâ 1/7/2023 (bu tarih dâhil) tarihleri arasında yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmalar, bir önceki kira yılına ait kira bedelinin yüzde yirmi beşini geçmemek koşuluyla geçerlidir. Bir önceki kira yılının tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranının yüzde yirmi beşin altında kalması halinde değişim oranı geçerlidir. Bu kural, bir yıldan daha uzun süreli kira sözleşmelerinde de uygulanır. Bu oranları geçecek şekilde yapılan sözleşmeler, fazla miktar yönünden geçersizdir. Bu fıkra hükmü, 344 üncü maddenin ikinci fıkrası uyarınca hâkim tarafından verilecek kararlar bakımından da uygulanır.

(Ek: 14/7/2023-7456/23 md.)

Konut kiraları bakımından 2/7/2023 ilâ 1/7/2024 (bu tarihler dâhil) tarihleri arasında yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmalar, bir önceki kira yılına ait kira bedelinin yüzde yirmi beşini geçmemek koşuluyla geçerlidir. Bir önceki kira yılının tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranının yüzde yirmi beşin altında kalması halinde değişim oranı geçerlidir. Bu kural, bir yıldan daha uzun süreli kira sözleşmelerinde de uygulanır. Bu oranları geçecek şekilde yapılan sözleşmeler, fazla miktar yönünden geçersizdir. Bu fıkra hükmü, 344 üncü maddenin ikinci fıkrası uyarınca hâkim tarafından verilecek kararlar bakımından da uygulanır.