İcra ve İflas Kanunu

(Ek: 17/7/2003-4949/7 md.) (Mülga:24/11/2021-7343/32 md.)

1 – Borçlunun elinde ise:

Taşınmazın tahliye ve teslimine dair ilam, icra dairesine verilir. İcra memuru, ilamda yazılı taşınmazı borçludan tahliye ederek alacaklıya teslim eder.

Taşınmaz bir üçüncü kişi elinde ise, ilamın icrası için önce üçüncü kişiye karşı dava açılması veya ilamın üçüncü kişiye teşmili gerekir.

Taşınmazla ilgili ilamların infazı, tapu sicilinde gerekli değişikliklerin yapılmasıyla gerçekleşir.

Taşınmazın teslimine dair ilamdan sonra, taşınmazın zilyedi değişse bile, ilamın icrası yeni zilyede karşı da yürütülür.

Bir işin yapılmasına dair ilam, işin niteliğine göre icra edilir. İlamda yazılı iş, borçlu tarafından yapılmazsa, masrafı kendisinden alınarak alacaklı tarafından veya icra müdürlüğünce yaptırılır.

Bir işin yapılmamasına dair ilamlar, icra dairesince borçluya tebliğ edilerek icra edilir. Borçlunun aykırı davranışı halinde, disiplin cezası uygulanabilir.

(Ek: 14/1/2011-6103/41 md.)

Bayrağına ve sicile kayıtlı olup olmadığına bakılmaksızın bütün gemilere ve bunlarla ilgili aynî haklara ilişkin kararlar, kesinleşmedikçe icra edilemez.

Sicile kayıtlı Türk gemilerine ve bunlarla ilgili aynî haklara ilişkin davalarda davacının lehine hüküm verilirse, mahkeme, davacının istemine gerek kalmaksızın, hükmün tefhimi ile birlikte özetini gemi sicili müdürlüğüne bildirir. Hüküm, gemi siciline şerh edilir. Davada verilen karar ileride davacının aleyhine kesinleşirse, mahkeme, bu hükmün özetini de gemi sicili müdürlüğüne derhal bildirir. Sicile kayıtlı olup olmadığına bakılmaksızın bütün yabancı bayraklı gemiler bakımından mahkeme, bu fıkrada öngörülen bildirimleri, geminin bayrağını taşıdığı devletin en yakın konsolosluğuna yapar. Hükmün gemi siciline şerh edilmesinden sonra geminin zilyetliğini elde eden kişi aleyhine yeni bir ilâm alınmasına gerek olmadan, üçüncü fıkraya göre işlem yapılır.

Bayrağına ve sicile kayıtlı olup olmadığına bakılmaksızın bir geminin tahliye ve teslimine ilişkin ilâm, icra dairesine verilince icra müdürü, bir icra emri tebliği suretiyle borçluya yedi gün içinde o geminin teslimini emreder. İcra emrinde; alacaklı ve borçlunun ve varsa temsilcilerinin adları ve soyadları ile yerleşim yerleri, hükmü veren mahkemenin ismi ile tahliye ve teslimine hükmolunan geminin kimliği, ilâmın tarih ve numarası ve icra mahkemesinden veya istinaf ya da temyiz yahut iadei muhakeme yoluyla görülmekte olduğu mahkemeden icranın geri bırakılması hakkında bir karar getirilmedikçe cebrî icraya devam olunacağı yazılır.

Borçlu, gemiye zilyet olduğu hâlde bu emri yerine getirmezse, ilâmın hükmü zorla tenfiz olunur. Borçlu geminin zilyedi değilse, alacaklı aşağıda yazılı seçimlik haklardan birini kullanabilir:

1. Alacaklı, geminin ilâmda yazılı değerinin alınmasını isteyebilir. Borçlu bu değeri ödemezse ayrıca icra emri tebliğine gerek kalmaksızın, söz konusu değer kendisinden haciz yoluyla tahsil olunur. Geminin değeri, ilâmda yazılı olmadığı ve taraflar bu değer üzerinde anlaşamadıkları takdirde, icra müdürü tarafından seçilecek bilirkişi heyetine tespit ettirilir. Bilirkişi heyeti geminin kıymet takdiri sırasındaki değerini esas alır.

2. Alacaklı, gemiye zilyet olan üçüncü kişiye karşı borçlunun sahip olduğu hakları kullanabilir. Şu kadar ki, üçüncü kişi, davadan sonra ve hükümden önce gemi siciline tescil edilmiş bir sözleşmeye dayanarak gemiye zilyet ise (1) numaralı bent hükmü uygulanır.

Alacaklıya teslim olunan gemiye haklı bir sebep olmaksızın tekrar giren borçlu veya üçüncü kişi, ayrıca hükme gerek kalmadan zorla çıkarılır.

Gemide bulunup da ilâma dahil olmayan eşya, çıkarılarak borçluya teslim ve bu kişi hazır değilse vekiline tevdi olunur. Bunlardan hiçbiri bulunmazsa mezkûr eşya, masrafı ileride borçluya ödetilmek üzere peşin olarak alacaklıdan alınıp emin bir yerde veya alacaklının yedinde hıfzettirilir ve icra dairesince hemen yapılacak tebligat üzerine borçlu eşyanın bulunduğu mahalde ise beş, değil ise otuz gün içinde eşyayı almaktan veya masrafı ödemekten kaçınırsa yahut gerek görülürse, icra müdürü, icra mahkemesinin kararıyla bunları satıp tutarından masrafı öder; fazlası kalırsa borçlunun adına, Adalet Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikte nitelikleri belirlenen bankalardan birine yatırır.

Sicile kayıtlı Türk gemileri üzerinde ipotek veya intifa hakkının kurulmasına veya kaldırılmasına ilişkin ilâm, icra dairesine verilince, icra müdürü, üçüncü fıkrada yazılı şekilde yedi günlük bir icra emri gönderir. Borçlu emri yerine getirmezse, ilâmın hükmü zorla icra olunur.

Gemiye ilişkin bir işin yapılmasına veya yapılmamasına dair olan ve önceki fıkra hükümlerine girmeyen ilâmların icrası hakkında 30 uncu madde uygulanır.

Para borcuna veya teminat verilmesine ilişkin ilamlar, icra dairesince borçluya bir icra emri gönderilerek icra edilir. İcra emrinde; borcun miktarı, dayanağı, ödeme süresi ve itiraz yolları belirtilir.

Borçlu, icra emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde, icra mahkemesine başvurarak icranın geri bırakılmasını isteyebilir. İcranın geri bırakılması, teminat karşılığında mümkündür.

(Ek: 18/2/1965-538/18 md.)

İlamın zamanaşımına uğradığı veya zamanaşımının kesildiği veya tatile uğradığı iddiaları icra mahkemesi tarafından resmi vesikalara müsteniden incelenerek icranın geri bırakılmasına veya devamına karar verilir.

Alacaklı, icranın geri bırakılması kararının kesinleştiğinin kendisine tebliğinden sonra, zamanaşımının vakı olmadığını ispat sadedinde ve 7 gün içinde umumi mahkemelerde dava açabilir. Aksi takdirde icrası istenen ilamın zamanaşımına uğradığı hususu kesin hüküm teşkil eder.

İcranın devamına karar verilmesi halinde 33 üncü maddenin son fıkrası burada da uygulanır.

İlamların icrası, borçlunun yerleşim yerindeki veya alacaklının seçimine göre, icra takibine esas olan işlemin yapıldığı yerdeki icra dairesinden istenir.

Takip, icra emrinin borçluya tebliği ile başlar. Alacaklı, takip talebinde borcun dayanağını ve miktarını açıkça belirtmek zorundadır.

Borçlu, icra emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde, icra mahkemesine itiraz edebilir. İtiraz, icrayı durdurmaz; ancak mahkeme, teminat karşılığında icranın durdurulmasına karar verebilir.

İlamlı takipte, icra emri kesinleştikten sonra, alacaklı haciz veya iflas talep etme hakkına sahiptir.

Mahkeme huzurunda yapılan sulhler, kabuller, kayıtsız şartsız para borcu ikrarları, noterlikçe re'sen düzenlenen veya imzası tasdik edilen senetler ile Ceza Muhakemesi Kanununun ilgili maddelerine göre verilen kararlar, ilam hükmündedir. Bu belgelere dayanarak ilamlı takip yapılabilir.

İlama bağlanmış olan alacaklar için zamanaşımı süresi on yıldır.

İlamın icra edilmesinden sonra, ilamın bozulması veya ortadan kalkması halinde, icranın eski hale getirilmesi istenebilir.

İlamların icrası hakkında bu bapta hüküm bulunmayan hallerde, diğer hükümler uygulanır.

İlamsız takip, para borcuna veya teminat verilmesine ilişkin alacaklar için yapılır. Alacaklı, alacağının dayanağını ve miktarını belirterek icra dairesine başvurur.

İflasa tabi borçlular hakkında, alacaklı dilerse doğrudan iflas yoluyla takip yapabilir veya önce haciz yoluyla takip yapıp sonra iflas isteyebilir.

Ticareti terk eden kişi, bu durumu onbeş gün içinde kayıtlı olduğu ticaret siciline bildirmek ve ilan etmek zorundadır. Aksi halde, iflasa tabi kişi sayılmaya devam eder.

Rehinle temin edilmiş bir alacak için, önce rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapılır. Ancak, alacaklı rehni paraya çevirmeden önce haciz yoluyla da takip yapabilir.

İlamsız takipte, takip talebi yazılı veya sözlü olarak yapılabilir. Talepte; alacaklının ve borçlunun kimlik ve adres bilgileri, alacağın miktarı ve dayanağı belirtilir.

Kamu alacaklarının tahsili için, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır. Ancak, kamu alacakları için de bu Kanunun ilgili hükümleri uygulanabilir.

Ceza mahkemelerince müsadere edilen eşyanın paraya çevrilmesi, icra dairesince yapılır.

Rehin karşılığı ödünç verenler hakkında, özel kanunlarındaki hükümler saklıdır.

İlamsız takipte yetkili icra dairesi, borçlunun yerleşim yerindeki icra dairesidir. Borçlu, yetkiye itiraz edebilir.

Borçlunun ölümü, iflası gibi hallerde takip belirli sürelerle durur. Bu müddetler, takibin devamına engel teşkil eden sebeplerin ortaya çıktığı günden itibaren işlemeye başlar.

Borçlunun eşi, altsoyu veya üstsoyundan birinin ölümü halinde, takip üç gün süreyle durur.