Türk Borçlar Kanunu

Kiraya veren, kiralananı kararlaştırılan tarihte, sözleşmede amaçlanan kullanıma elverişli bir durumda teslim etmek ve sözleşme süresince bu durumda bulundurmakla yükümlüdür.

Kiraya veren, kiralanandaki ayıplardan sorumludur. Kiracı, ayıbı öğrendiğinde durumu kiraya verene bildirmelidir. Ayıbın giderilmesini talep edebilir; giderilmezse kira bedelinden indirim isteyebilir veya sözleşmeyi feshedebilir.

Kiralananın kullanımıyla ilgili yan giderlere (ısınma, aydınlatma, su gibi) kiracı katlanır. Vergi ve sigorta gibi giderler kiraya verene aittir.

Kiracı, kira bedelini ödemek ve kiralananı özenle kullanmakla yükümlüdür. Kiralananı, sözleşmede belirtilen amaca uygun olarak kullanmalıdır.

Kiracı, kiralananı özenle kullanmak ve komşulara karşı gerekli saygıyı göstermek zorundadır. Aykırı davranışı halinde kiraya veren fesih hakkına sahiptir.

Kiracı, kiraya verenin yazılı rızası olmadıkça, kiralananı başkasına kiraya veremez veya kullanım hakkını devredemez. Konut ve çatılı işyeri kiralarında bu rıza şarttır.

Kira sözleşmesi belirli veya belirsiz süreli olarak yapılabilir. Belirli süreli kira sözleşmesi, sürenin bitimiyle kendiliğinden sona erer.

Belirsiz süreli kira sözleşmelerinde, taraflar yasal fesih bildirim sürelerine uyarak sözleşmeyi sona erdirebilir.

Belirsiz süreli kira sözleşmelerinde fesih bildirim süresi, genel hükümlere göre belirlenir. Taşınır kiralarında üç gün önceden bildirim yeterlidir.

Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracı, belirli süreli sözleşmelerin bitiminden en az onbeş gün önce bildirimde bulunmadıkça, sözleşme aynı koşullarla bir yıl uzar.

Kiraya veren, kira sözleşmesini ancak kanunda öngörülen sebeplerle feshedebilir. Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiraya verenin fesih hakkı sınırlıdır.

Kiraya veren, kira süresinin bitiminden itibaren bir ay içinde tahliye davası açabilir. Kiracı, kira bedelini ödemezse, temerrüt sebebiyle tahliye davası açılabilir.

Kiracı, kira bedelini ödemezse, kiraya veren yazılı olarak otuz gün süre vererek ödeme yapılmasını, yapılmazsa sözleşmeyi feshedeceğini bildirebilir.

Yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeli, taraflarca kararlaştırılabilir. Ancak konut kiralarında kira artışı, bir önceki yılın tüketici fiyat endeksindeki (TÜFE) artış oranını geçemez.

Taraflar kira bedeli konusunda anlaşamazlarsa, kira tespit davası açılabilir. Mahkeme, hakkaniyete uygun kira bedelini belirler.

Kiracı, kiralananda kiraya verenin yazılı rızası olmadan değişiklik yapamaz. Kiraya verenin rızasıyla yapılan faydalı masraflar, sözleşme sonunda kiracıya ödenir.

Kiracı, kira süresinin bitiminde kiralananı tahliye etmekle yükümlüdür. Kiralananı aldığı haliyle iade etmelidir; olağan kullanımdan doğan eskime ve bozulmalardan sorumlu değildir.

Kiraya veren, kira alacağını güvence altına almak için kiralananda bulunan ve kiralanana özgülenmiş taşınırlar üzerinde hapis hakkına sahiptir.

Kiralananın mülkiyetinin üçüncü kişiye geçmesi halinde, yeni malik kira sözleşmesinin tarafı olur. Kiracı, yeni malike karşı da kira sözleşmesindeki haklarını ileri sürebilir.

Kiracının iflası halinde, kira sözleşmesi kendiliğinden sona ermez. İflas idaresi, sözleşmeye devam edebilir veya feshedebilir.

Konut ve çatılı işyeri kiralarında, kiracının korunması amacıyla özel hükümler öngörülmüştür. Tahliye sebepleri sınırlıdır.

Kiracı, kira sözleşmesinin kurulmasından sonra, belirli bir tarihte tahliye edeceğine dair yazılı taahhütte bulunabilir. Bu taahhüde dayanarak tahliye davası açılabilir.

Kiraya veren, kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu kişilerin konut veya işyeri gereksinimi sebebiyle kira sözleşmesini feshedebilir.

Kiraya veren, kiralananın yeniden inşası veya esaslı onarımı gerektiğinde, sözleşmeyi feshedebilir. Tahliyeden sonra eski kiracıya öncelik hakkı tanınır.

Haksız tahliye halinde kiraya veren, kiracının uğradığı zararı tazmin etmekle yükümlüdür.

Kiracı, kiralananı sözleşmeye uygun olarak kullanmalıdır. Kullanım amacı dışına çıkılması halinde kiraya veren fesih hakkına sahiptir.

Taraflar, önemli sebeplerin varlığı halinde, yasal fesih bildirim süresine uyarak, belirli süreli sözleşmeyi de feshedebilir.

Ürün kirası, kiraya verenin, ürün veren bir şeyin kullanılmasını ve ürünlerinden yararlanılmasını kiracıya bırakmayı üstlendiği sözleşmedir.

Taşınır kira sözleşmesi, aksine hüküm bulunmadıkça, genel hükümlere tabidir.

Kira sözleşmesi, sürenin dolması, fesih bildirimi veya tarafların anlaşmasıyla sona erer.