Karayolları Trafik Kanunu

Birden fazla motorlu aracın karıştığı bir trafik kazasında, işletenler veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahipleri, birbirlerine karşı, kazaya karışan araçların kusur oranlarına göre sorumlu olurlar.

Maddi tazminatın belirlenmesinde, zarar görenin kusurunun varlığı halinde TBK'nın 52 nci maddesi uygulanır. Manevi tazminat talepleri hakkında genel hükümler uygulanır.

İşletenler, bu Kanunun 85 inci maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır. Geçerli bir zorunlu mali sorumluluk sigortası olmayan araç trafiğe çıkarılamaz.

Zorunlu mali sorumluluk sigortası aşağıdaki hallerde uygulanmaz:
a) İşletenin aracı kasten harekete geçirmesinden doğan zararlar,
b) Yarış ve yarış denemelerinden doğan zararlar,
c) Araçta taşınan eşyanın uğradığı zararlar,
ç) Aracın çalınması veya gasp edilmesinden doğan zararlar gibi haller.

Zorunlu mali sorumluluk sigortasında, sigorta şirketinin ödeyeceği azami tazminat tutarı, her yıl Hazine Müsteşarlığı tarafından belirlenir.

Sigorta sözleşmesi, poliçenin düzenlenmesiyle kurulur. Aracın işleteni değiştiğinde, sigorta sözleşmesinden doğan hak ve borçlar yeni işletene geçer.

Sigorta sözleşmesinden doğan tazminat yükümlülüğü; sürücünün alkollü olması, ehliyetsiz olması, aracın çalınmış olması gibi hallerde sigortalıya rücu edilebilir, ancak bu haller zarar gören üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez.

Zarar görenlerin çokluğu halinde, sigorta bedeli, zarar görenler arasında garameten paylaştırılır.

Zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde, doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabileceği gibi, sigortacı aleyhine dava da açabilir.

Trafik kazaları nedeniyle sunulan sağlık hizmet bedelleri, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır. SGK'nın bu giderleri sigorta şirketlerine rücu hakkı saklıdır.

Sigortacılar, hak sahibinin başvuru tarihinden itibaren en geç sekiz iş günü içinde, zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan tazminatı ödemek zorundadır.

İşleten, zorunlu mali sorumluluk sigortasında belirlenen tutarların üzerindeki kısmı için ihtiyari mali sorumluluk sigortası yaptırabilir. Bu sigorta hakkında da bu Kanun hükümleri uygulanır.

Zorunlu mali sorumluluk sigortası yapmaya, Hazine Müsteşarlığınca yetkilendirilen sigorta şirketleri yetkilidir. Sigorta şirketleri, bu sigortayı yapmaktan kaçınamaz.

Motorlu araç römorklarının sebep olduğu zararlardan, çeken aracın işleteni de sorumludur.

Motorsuz taşıtların ve motorlu bisikletlerin işletenleri, bunların sebep olduğu zararlardan genel hükümlere göre sorumlu olurlar.

Motorlu araçları imal eden, tamir eden, satan ve kiraya verenler, araçtaki imalat, bakım veya onarım eksikliğinden kaynaklanan zararlardan sorumludur.

Yarışlara katılan araçların sebep olduğu zararlardan, yarışı düzenleyenler ve yarışmacılar sorumludur. Bu araçlar için ayrıca sigorta yaptırılması zorunludur.

Devlet ve kamu kuruluşlarına ait araçlar için de bu Kanunda öngörülen sorumluluk ve sigorta hükümleri uygulanır.

Çalınan veya gasp edilen bir aracın sebep olduğu zarardan, araç işleteni sorumlu tutulamaz. Ancak, işletenin kusuru ile aracın çalınmasına veya gaspedilmesine imkan vermesi halinde sorumluluğu devam eder.

Çalınmış veya gasp edilmiş araçların, sigortasız araçların, tespit edilemeyen araçların sebep olduğu bedeni zararlar ile Yeşil Kart Sigortası kapsamındaki zararlar için Karayolu Trafik Garanti Sigortası Hesabı oluşturulmuştur.

Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar.

Manevi tazminat talepleri hakkında da aynı zamanaşımı süreleri uygulanır.

İşletenin veya sahibinin sorumluluğuna ilişkin davalarda, zarar görenin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki mahkeme de yetkilidir.

Bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adli yargıda görülür.

Bu Kanundaki sorumluluğu ortadan kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir. Ancak taraflar, tazminat miktarına ilişkin olarak serbestçe anlaşabilir.

Sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınmasına trafik zabıtası, sürekli olarak iptaline ise mahkemeler yetkilidir.

Trafik suçlarına ilişkin davalara, bazı hallerde duruşmasız olarak bakılabilir.

Trafik suçları, trafik zabıtasınca düzenlenen trafik suç tutanağı ile tespit edilir. Tutanak aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir.

Trafik para cezaları, tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. Süresi içinde ödenen cezalarda %25 indirim uygulanır.

Araç sürücüsünün tespit edilemediği hallerde, tescil plakasına göre araç sahibine ceza tutanağı düzenlenir.

Cezaları ödenmeyen veya kesinleşmeyen araçlar hakkında trafik tescil işlemi yapılmaz.

Trafik suçu işleyen sürücülere, suçun ağırlığına göre ceza puanı verilir. Belirli süre içinde yüz puana ulaşan sürücünün belgesi geçici olarak geri alınır. Ayrıca trafik kazasına karışan sürücülerin belgeleri de belirli şartlarda geri alınır.