Karayolları Trafik Kanunu

Araçların, tip onayı belgesinde belirtilen teknik şartlara uygunluğu, muayene ve denetimlerle kontrol edilir. Uygun olmayan araçların trafiğe çıkarılmasına izin verilmez.

Araçlarda; yangın söndürme cihazı, ilk yardım çantası, reflektör, yedek lastik ve benzeri güvenlik gereçleri ile araç tipine göre Yönetmelikte belirtilen diğer gereçlerin bulundurulması zorunludur.

Araç üzerinde yapılan teknik değişiklikler, otuz gün içinde tescil kuruluşuna bildirilmek zorundadır. Aracın teknik yapısını değiştiren tadilatlar, yetkili kuruluşlarca yapılır.

Boyut ve ağırlık bakımından Yönetmelikte belirtilen sınırları aşan yüklerin taşınması, Karayolları Genel Müdürlüğünden özel izin alınmasına bağlıdır.

Araçların, Yönetmelikte belirtilen süreler içinde, yetkili kuruluşlarca teknik muayenelerinin yaptırılması zorunludur. Muayene sonucunda trafiğe çıkması uygun görülmeyen araçlar trafiğe çıkarılamaz.

Araç muayeneleri, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca yetki verilen gerçek veya tüzel kişiler tarafından yapılır. Muayene istasyonları, belirlenen teknik standartlara uygun olmak zorundadır.

Karayolunda motorlu bir aracı süren kişinin, sürdüğü aracın sınıfına uygun sürücü belgesine sahip olması zorunludur.

Hayvanla çekilen, elle sürülen araçlar ve motorsuz taşıtların sürücüleri için sürücü belgesi aranmaz. Ancak, bu kişilerin belirli bir yaşın üzerinde olması ve trafik kurallarını bilmesi gerekir.

Sürücü belgeleri; M (motorlu bisiklet), A1, A2, A (motosiklet), B1, B (otomobil ve kamyonet), C1, C (kamyon), D1, D (minibüs ve otobüs), F (traktör), G (iş makinesi) olmak üzere sınıflara ayrılır.

Sürücü belgelerinin geçerlilik süresi, veriliş şartları, yenilenmesi ve diğer esaslar Yönetmelikte belirlenir. Her sınıf sürücü belgesi için aranan yaş, tecrübe ve sağlık şartları farklılık gösterir.

Uluslararası anlaşmalara göre geçerli olan yabancı sürücü belgeleri, belirli süreyle Türkiye'de kullanılabilir. Sürenin aşılması halinde, belgenin Türk sürücü belgesine dönüştürülmesi zorunludur.

Sürücü belgesi alacak adaylarda; yaş, öğrenim, sağlık, sınav başarısı ve adli sicil gibi şartlar aranır. Bu şartları taşımayanlara sürücü belgesi verilmez.

Sürücü adayları, teorik ve uygulamalı sınavlara tabi tutulur. Sınavlarda başarılı olanlara, ilgili sınıf sürücü belgesi verilir. Sınav usul ve esasları Yönetmelikle belirlenir.

Askeri araç sürücülerinin sınav ve belgelendirilme usulleri, Milli Savunma Bakanlığınca belirlenir. Askeri sürücü belgeleri, belirli şartlarla sivil sürücü belgesine dönüştürülebilir.

Sürücüler, adres değişikliklerini otuz gün içinde ilgili tescil kuruluşuna bildirmekle yükümlüdür. Sürücü belgesi, araç kullanırken yanında bulundurulmalıdır.

Bu Kanunda belirtilen hallerde sürücü belgeleri, mahkeme kararıyla veya idari olarak geçici veya sürekli olarak geri alınır.

Trafik, sağdan akar. Araçlar, taşıt yolunun sağına mümkün olduğunca yakın seyretmek zorundadır. Çok şeritli yollarda, hız ve güvenlik durumuna göre uygun şeritten gidilir.

Trafiğe açık yol ve alanları kullanan herkes, trafik işaretlerine, kurallarına, yasaklama ve kısıtlamalarına uymak zorundadır.

Alkol almış olarak araç kullanmak yasaktır. Hususi araçlarda 0.50 promil, ticari araçlarda 0.20 promil üzeri alkol tespit edilen sürücüler hakkında cezai işlem uygulanır. Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin etkisinde araç kullanmak kesinlikle yasaktır.

Ticari araç sürücüleri, belirli sürelerden fazla araç kullanamaz. Uzun yol şoförleri için günlük ve haftalık azami sürüş süreleri, dinlenme süreleri Yönetmelikle belirlenir.

Araçların azami hız sınırları; yerleşim yerlerinde otomobiller için 50 km/s, şehirlerarası kara yollarında otomobiller için 90 km/s, bölünmüş yollarda otomobiller için 110 km/s, otoyollarda otomobiller için 120 km/s'dir. Diğer araç cinsleri için hız limitleri farklıdır.

Sürücüler, belirtilen azami hız sınırlarını aşmamak ve hava, yol, araç, yük ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uygun hızda araç kullanmak zorundadır.

Sürücüler; kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, yaya geçitlerine yaklaşırken, görüşün az olduğu yerlerde, hızını azaltmak zorundadır.

Sağa dönüşte sürücüler, sağ şeride; sola dönüşte, sola en yakın şeride girmek zorundadır. Dönüşlerde sinyal verilmesi ve yayalara öncelik tanınması mecburidir.

Geçişler, aracın sol tarafından ve geçme kurallarına uygun olarak yapılır. Kavşaklarda, tepe üstlerinde, virajlarda, hemzemin geçitlerde, tünellerde ve görüşün yetersiz olduğu yerlerde geçme yasaktır.

Geçilmekte olan aracın sürücüsü, hızını artıramaz; geçme sırasında geçene yol vermesi gerekiyorsa, aracını sağa çekmek ve yavaşlatmak zorundadır.

Sürücüler, şerit değiştirmeden önce sinyal vermek ve takip mesafesini korumak zorundadır. Öndeki araç, kendi hızı ile gidilen aracın hızı arasındaki farkın en az yarısı kadar metre mesafe bırakılmalıdır.

Kavşaklarda geçiş hakkı; trafik işaretleri, trafik ışıkları varsa bunlara göre; yoksa sağdan gelen araçların üstünlüğü ilkesine göre belirlenir. Kontrolsüz kavşaklarda, motorsuz araçlar motorlulara, tramvay geçidi olan kavşaklarda tramvaya geçiş hakkı verilir.

Araçlara yolcu indirip bindirme, ancak sağ şeritten ve dur işaretlerine uyarak yapılır. Okul taşıtlarında özel indirme-bindirme kuralları uygulanır.

Araçların duraklama ve park etmeleri, Yönetmelikte belirtilen usul ve şartlara uygun olarak yapılır. Duraklama ve park etmede trafiğin akışını engellememek, yayaların güvenliğini tehlikeye düşürmemek esastır.