Karayolları Trafik Kanunu

Alkol, uyuşturucu madde etkisinde araç kullanma, ölümlü kazaya sebebiyet verme, hız sınırlarını aşma gibi belirli fiiller nedeniyle sürücü belgeleri geri alınır.

Trafik para cezalarında zamanaşımı süresi, cezanın kesinleştiği tarihten itibaren üç yıldır.

Trafik cezalarının uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esaslar Yönetmelikte düzenlenir.

Trafik eğitimi, Millî Eğitim Bakanlığınca yürütülür. Okullarda trafik dersi verilmesi ve trafik eğitim programlarının uygulanması zorunludur.

Motorlu araç sürücü kursları, Millî Eğitim Bakanlığının izin ve denetimine tabidir. Kursların açılması, eğitmen nitelikleri ve eğitim programları Yönetmelikle belirlenir.

Belediyeler, çocuklara trafik eğitimi vermek amacıyla trafik eğitim parkları kurmakla yükümlüdür.

Okullarda, radyo ve televizyonlarda trafik eğitimi ve güvenliğine ilişkin programlara yer verilir.

Savaş, sıkıyönetim, seferberlik ve olağanüstü hallerde karayolunda trafiğin düzenlenmesi ve denetimi, özel kanun ve kararlara göre yürütülür.

Trafik suçları hakkında, bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde Kabahatler Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri uygulanır.

Terkedilen, hasara uğrayan veya uzun süre park edilen araçların kaldırılması ve muhafazası ile ilgili usul ve esaslar Yönetmelikte belirlenir.

Trafik para cezaları ve çeşitli trafik hizmetlerinden elde edilen gelirler, trafik hizmetlerinin geliştirilmesinde kullanılmak üzere fonda toplanır.

Trafik güvenliğinin sağlanması için ilgili bakanlık ve kuruluşlar arasında sürekli işbirliği ve koordinasyon sağlanır.

Sürücü belgesi, tescil belgesi ve plakaların basımı, dağıtımı ve bunlardan elde edilecek gelirden pay ayrılması Yönetmelikle düzenlenir.

Trafik tescil ve sürücü belgelerine ilişkin işlemler, Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesindeki bilgi işlem merkezi aracılığıyla elektronik ortamda yürütülür.

Belirli zamanlarda ve yerlerde, trafik güvenliğini sağlamak amacıyla araçların trafiğe çıkarılmaları kısıtlanabilir veya yasaklanabilir.

Okul önlerinde, öğrencilerin karşıdan karşıya geçişlerini sağlamak üzere okul geçidi görevlisi bulundurulabilir.

Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin yönetmelikler, ilgili bakanlıklarca ortaklaşa veya ayrı ayrı hazırlanarak yürürlüğe konulur.

6085 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile bu Kanuna aykırı diğer kanun hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır.

Bu Kanunun bazı maddeleri belirli tarihlerde olmak üzere, büyük bölümü yayımı tarihinden altı ay sonra yürürlüğe girer.

Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

(Ek: 17/10/1996-4199/43 md.; Mülga: 3/5/2006 – 5495/4 md.)

(Ek: 17/10/1996-4199/43 md.) (Değişik:18/10/2018-7148/26 md.)

Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.) (…)

(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 100.000 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 46.000 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 20.000 Türk lirası idari para cezası verilir. (Değişik üçüncü cümle:12/2/2026-7574/32 md.) Ayrıca (a) bendi kapsamında işlem yapılan sürücülerin sürücü belgeleri otuz gün süreyle geri alınır. (Ek cümleler:12/2/2026-7574/32 md.) Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içerisinde bu fıkranın tekrar ihlal edilmesi hâlinde idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. Sürücü belgesi geri alma işlemleri bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından yapılır. Bu şekilde geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır.[87]

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün

süreyle trafikten menedilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır.

(Ek: 17/10/1996-4199/43 md; Değişik: 21/5/1997-4262/5 md.)

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunundaki fiiller için, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere önceki yılda uygulanan mutlak ceza tutarları, o yıl için Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında artırılır.

Bu suretle hesaplanacak ceza tutarlarında 100 000 liraya kadar olan kesirler dikkate alınmaz.

Bu Kanun hükümlerine göre faillere uygulanan hafif para cezaları tecil edilemez.

Bir fiil 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun idari para cezasını gerektiren muhtelif yasaklarını ihlal eder nitelikte ise faile, en ağır idari para cezası uygulanır.

(Ek: 17/10/1996-4199/43 md.)

Karayollarında yolcu taşımacılığı yapan otobüs ve benzeri taşıtların karışmış olduğu ölümlü trafik kazası sonuçlarının; kusurlu araç veya araçları kullanan sürücü ve araca ait plaka numaraları ile birlikte otobüs işleticisi teşebbüsün unvanının, televizyon ve basın organları aracılığı ile kamuoyuna görüntülü ve yazılı olarak, kusur oranlarından söz edilmeksizin ilanı, sırrın ifşaı ve ticari itibarın ihlali sayılmaz.

(Ek: 17/10/1996-4199/43 md.)

Araçlarını ticari amaçla kullanmak üzere tescil ettirmek isteyen araç sahipleri, yönetmelikte belirtilen şartlara uymak ve bilgi ve belgeleri sağlamak zorundadırlar.

(Ek: 17/10/1996-4199/43 md.)

Sürücülerin trafik kurallarına uyup uymadığını denetlemekle sorumlu olan yetkililere yardımcı olmak üzere Karayolu Trafik Güvenliği Kurulunca önerilen ve Karayolu Trafik Güvenliği Üst Kurulunca uygun görülen kişilere, valilerce “fahri trafik müfettişliği” görevi verilir.

Fahri trafik müfettişleri; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun suç saydığı fiilleri işleyenler hakkında işlem yapılması amacıyla, Emniyet Genel Müdürlüğünce kendilerine verilen tutanağı düzenlemek ve bunları aracın tescilli olduğu trafik kuruluşuna gönderilmek üzere en geç bir hafta içerisinde herhangi bir trafik kuruluşuna teslim etmek zorundadırlar.

Fahri trafik müfettişleri İçişleri Bakanlığının belirleyeceği esas ve usullere göre eğitime tabi tutulabilirler.

Bu hizmet fahri ve ücretsizdir.

Görevini kötüye kullandığı tespit edilen fahri trafik müfettişleri iki aydan altı aya kadar hafif hapis cezası ile cezalandırılırlar. Yargılamaları tabi oldukları esaslara göre yapılır.

Ayrıca belgeleri iptal edilir.

Fahri trafik müfettişlerinin yetki ve sorumlulukları ile diğer usul ve esaslar İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikte belirlenir.

(Ek: 17/10/1996-4199/43 md.) (Mülga:6/12/2019-7196/44 md.)

(Ek: 17/10/1996-4199/43 md.)

(Mülga fıkra bir ve iki: 3/6/2007-5684/45 md.)

(Değişik üçüncü fıkra: 3/6/2007-5684/39 md.) Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği, elde ettiği bilgileri, trafikten men edilecek araçların tespitinde kullanılmak üzere İçişleri Bakanlığının emrine hazır tutar veya gerekli gördüğü birimlerine iletir.

Sigorta şirketleri, sigortasını yaptırmamış işletenleri tespit amacıyla zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçeleri ile ilgili olarak İçişleri Bakanlığınca istenilecek bilgileri vermek zorundadırlar.

Bu maddeye aykırı hareket eden sigorta şirketleri hakkında 101 inci maddedeki cezalar uygulanır.

(Ek: 17/10/1996-4199/43 md.)

Tutanakların tutulması sırasında uyulacak esas ve usuller, tarafların haklarının eşitlik ilkesine uygun şekilde korunmasını esas alan, İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikte düzenlenir.

(Ek: 17/10/1996-4199/43 md.)

Karayollarının yapım, bakım ve işletmesinden sorumlu olan tüm kamu ve özel kuruluşların projelerini yapan ve uygulayan yetkili ve sorumlu kişiler, çağdaş ilim ve teknik esaslarına uymak ve uygulamak konusunda Karayolu Trafik Güvenliği Kurulunun önerilerini kuruluş kanunlarına uygun olacak şekilde değerlendirmek zorundadırlar.