+90 543 608 99 05 iletisim@mturkoglu.av.tr Pzt - Cum: 09:00 - 18:00 | Cmt: 09:00 - 14:00
Takip Edin:
Yönetmelik | No: YON-VAKIF-TASINMAZLARI

Vakıf Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik

Vakıf Taşınmazları Yön.
RG: 11.12.2025 Güncelleme: 04.06.2026
98 madde Sayfa 3/4

Madde 61 Taksitli satışlar

(1) Taşınmazın satış bedeli taksitle de ödenebilir. Taksitle ödeme halinde, satış bedelinin en az dörtte biri peşin, kalanı en fazla bir yılda üçer aylık dönemler halinde ve dört eşit taksitle ödenir. Alacağın kalan taksitlerine yasal faiz uygulanır. Taksitlendirme dışında bırakılacak bedeli belirlemeye idare yetkilidir.

(2) Taksitli satışlarda, taksit tutarını ve yasal faizlerini karşılayacak miktarda kesin ve süresiz teminat mektubu verilmesi veya kamu kurum ve kuruluşlarına yapılan satışlar için taşınmazın üzerinde 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca Genel Müdürlük lehine birinci derece birinci sırada kanunî ipotek tesis edilmesi halinde taşınmaz, alıcısı adına devredilir. Alıcısı adına mülkiyet devri yapılmayan taşınmazlara ilişkin taksitli satışlarda, alıcı tarafından yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda, tahsil edilen tutarlardan ihale sırasında alınan geçici teminat kadar tutar, Genel Müdürlük hesabına gelir kaydedilerek kalanı alıcıya iade edilir.

Madde 62 Ödeme araçları

(1) Satış bedellerinin tedavüldeki Türk Parası ile ödenmesi esastır.

Madde 63 Taşınmaz mal değişimi ile arsa veya kat karşılığı ya da gelir paylaşımı ile inşaat yaptırılmasında ihale usulü

(1) Taşınmaz mal değişimi ile arsa veya kat karşılığı ya da gelir paylaşımı ile inşaat ihalesi her yılı merkezî yönetim bütçe kanunu ile belirlenecek miktara göre 27 nci maddede belirtilen ihale yöntemleri ile yapılır.

Madde 64 Satış, mal değişimi, arsa veya kat karşılığı ya da gelir paylaşımı ile inşaat yapılmayacak taşınmazlar

(1) 2863 sayılı Kanun uyarınca tescil edilmiş vakıf kültür varlıkları, bağış yolu ile Genel Müdürlük ile idare ve temsil ettiği vakıfların mülkiyetine devredilmiş ve bağışında şerh veya beyan bulunan taşınmazlar ve mülkiyeti vakıflara ait ormanlar, bu Yönetmelik kapsamı dışındadır.

Madde 65 Satış, mal değişimi, arsa veya kat karşılığı ya da gelir paylaşımı ile inşaat ihalelerinde yetki

(1) Satış, mal değişimi, arsa veya kat karşılığı ya da gelir paylaşımı ile inşaat ihalesi yapılmadan önce Bakanlık izni alındıktan sonra teklif, Meclise sunulur ve Meclis kararına göre işlem tesis edilir.

Madde 66 Ön izin verilmesi ve süre

(1) İrtifak hakkı veya yapım karşılığı uzun süreli kiralamalarda, yapılacak yatırım için ön izne ihtiyaç duyulması halinde, lehine irtifak hakkı tesis edilecek veya adına uzun süreli kiralama yapılacak istekliye; fiili kullanım olmaksızın tescil, ifraz, tevhit, terk ve benzeri işlemlerin yapılması veya imar planının yaptırılması, değiştirilmesi ya da uygulama projelerinin hazırlanması ve onaylatılması gibi işlemlerin yerine getirilebilmesi için, bedeli karşılığında bir yıla kadar ön izin verilebilir. Bu süre içerisinde belirtilen işlemlerin tamamlanamaması durumunda, buna ilişkin belgelerle birlikte ve bu işlemlerin tamamlanamama nedenleri de belirtilmek suretiyle talep edilmesi ve talebin Genel Müdürlük tarafından uygun görülmesi halinde bu süre bedeli karşılığında bir yıl uzatılabilir. Verilen ve uzatılan ön izin süreleri içinde de belirtilen işlemleri kendi kusurları dışında kamudan kaynaklanan, mücbir sebeplerle ve/veya idarece kabul edilebilir sebeplerle yerine getiremeyenlere; talep etmeleri ve bu talebin Genel Müdürlük tarafından uygun görülmesi halinde birer yıllık olmak üzere iki yıl daha süre verilebilir. Verilen ve uzatılan ön izin sürelerinin toplamı dört yılı geçemez. Uzatılan süreye ilişkin ön izin bedeli; bir önceki yıl ön izin bedelinin Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE- on iki aylık ortalamalara göre değişim) oranında artırılması suretiyle tespit edilen bedeldir. Ön izin bedeli, 11 inci maddenin üçüncü fıkrası uyarınca belirlenir. Ön izin döneminde süre dondurulmaz.

(2) Ön izin süresi içerisinde yükümlülüklerin yerine getirilmesi halinde, 11 inci madde uyarınca tespit edilecek bedel üzerinden idarece kira sözleşmesi düzenlenmek suretiyle uzun süreli kiralama yapılır veya irtifak hakkı sözleşmesi düzenlenmesi suretiyle irtifak hakkı tesis edilir. Ancak, ön izin süresi bitmeden önce uzun süreli kiralama yapılması veya irtifak hakkı tesisinin talep edilmesi halinde, ön izin sözleşmesinde öngörülen yükümlülüklerin yerine getirilmiş olması kaydıyla, ön izin süresinin kalan kısmına ilişkin bedel, kira veya irtifak hakkı bedelinden mahsup edilir.

(3) Ön izin süresi içinde yükümlülüklerin ilgilinin kusuru dışında yerine getirilmesinin mümkün olamayacağının anlaşılması halinde, idareye yapılacak başvuru üzerine Genel Müdürlüğün izni ile sözleşme feshedilir ve teminat ile kalan süreye ilişkin ön izin bedeli iade edilir.

(4) Ön izin sahibinin sözleşme süresi sona ermeden taahhüdünden vazgeçmesi halinde, Genel Müdürlüğün izni ile idarece sözleşme feshedilir. Bu durumda teminatı gelir kaydedilir ve kalan süreye ilişkin ön izin bedeli iade edilmez.

Madde 67 İrtifak hakkı tesis edilmesi

(1) Taşınmazın üzerinde 4721 sayılı Kanun ile Vakıflar Kanunu gereğince en fazla kırk dokuz yıla kadar oturma hakkı hariç olmak üzere irtifak hakkı tesis edilebilir. Bu taşınmazlar üzerinde taşınmaz yükü ve taşınmaz rehni tesis edilemez.

(2) İrtifak hakkı tesis edilen taşınmazın hak lehtarına veya temsilcisine tesliminden itibaren altı ay içinde inşaat ruhsatı alınarak inşaata başlanır ve inşaat iki yıl içinde bitirilir. Hak lehtarınca talep edilmesi ve bu talebin Genel Müdürlük tarafından uygun görülmesi halinde inşaat süresi, ruhsat alma süresi dahil toplamı beş yılı geçmemek üzere uzatılabilir. Ancak, zorunlu hallerde beş yıllık süre; uzatılan her yıl için mahrum kalınan hasılat bedelinin karşılığı olarak o yıla ait irtifak hakkı veya kullanma izni bedelinin yüzde yirmisi tutarında bedel alınması kaydıyla uzatılabilir.

(3) İrtifak hakkı lehtarının kusuru dışında, hakkın tamamen kullanılmasını ve işin yürütülmesini en az otuz gün süreyle engelleyen hukukî veya fiilî bir imkansızlık durumunun ortaya çıkması ya da mücbir sebeplerin varlığı halinde, irtifak hakkı lehtarının talebi üzerine irtifak hakkı süresi, fiili veya hukuki imkansızlık durumunun ya da mücbir sebeplerin ortadan kalkmasına kadar geçecek süre kadar dondurulur. Dondurulan süre için bedel alınmaz. Sürenin yeniden işlemeye başladığı tarihte alınacak bedel, dondurulan yıl bedelinin geçen süre kadar sözleşmesinde belirtilen oranda artırılması suretiyle tespit edilir. Ancak, dondurulan yıl için ödenmiş olan bedelin dondurulan süreye isabet eden kısmı sözleşmesinde belirtilen oranda artırılmak suretiyle yeni tespit edilen bedelden mahsup edilir. Dondurulan süre sözleşme süresine eklenir.

(4) İrtifak hakkı tesisinde kanunlardaki ve diğer ilgili mevzuattaki özel hükümler saklıdır.

Madde 68 Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim yapılması amacıyla irtifak hakkı tesis edilmesi

(1) Mülkiyeti Genel Müdürlük ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait akar niteliğindeki taşınmazlar, mazbut vakıflara ait olup Genel Müdürlükçe değerlendirilmeyen veya işlev verilmeyen hayrat taşınmazlar üzerinde yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik üretimi yapılması amacıyla en fazla kırk dokuz yıl süreye kadar irtifak hakkı tesis edilebilir. Lisanssız elektrik üretim tesisi için irtifak hakkı süresi en fazla yirmi beş yıl, lisanslı elektrik üretim tesisi için irtifak hakkı süresi otuz beş yıldan az olmamak kaydıyla en fazla kırk dokuz yıldır.

(2) Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik üretim tesislerinin güç sınırı, 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve ilgili yönetmeliklerine göre belirlenir.

(3) Yenilenebilir elektrik üretimi yapılması için irtifak hakkı tesis edilecek taşınmaz Genel Müdürlükçe re’sen veya yatırımcıların talebi üzerine belirlenir.

(4) İrtifak hakkı tesis edilmesine ilişkin ihalelerde ihaleye katılacaklar, ihale öncesi Kanunda yer alan bilgi ve belgelerle birlikte;

a) Kurulması planlanan elektrik üretim tesisinin türü (güneş, rüzgâr, jeotermal, hidrolik veya biyokütle enerjisine dayalı üretim tesisi) ile kurulu gücünü belirtir dilekçeyi,

b) Lisanssız üretim tesisleri için tüketim aboneliği/abonelikleri ile ilgili olarak bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücünü gösteren ve ilgili şebeke işletmecisinden alınacak yazıyı,

c) Lisanslı elektrik üretimi için müracaat edecek gerçek veya tüzel kişilerin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından verilen önlisansın bir örneğini,

idareye teslim eder.

(5) Elektrik üretimi yapılması amacıyla tesis edilecek irtifak hakları ile verilecek kullanma izinlerinde; irtifak hakkı tesis edilecek taşınmazın aylık kira değeri ve kurulacak tesisin yatırım maliyeti, 11 inci maddenin altıncı fıkrasına göre idare tarafından tespit ettirilir. Tespit edilen bu bedel, elektrik üretim tesisinin inşaatının tamamlanıp üretime geçinceye kadar ki aylık kira bedelidir.

(6) İrtifak hakkı talep eden istekli taşınmaz üzerine kurulacak yenilenebilir enerji tesisinin gücüne göre 26 ncı maddede belirtildiği şekilde teminat mektubu vermek zorundadır. Teminat tutarı, tahmin edilen yatırım bedelinin yüzde altısından az olamaz.

(7) İrtifak hakkı tesis edilen müşteriye ilgili kurumlardan gerekli izinleri almak için sözleşme imza tarihinden itibaren on sekiz ay süre verilir. Bu süre müşterinin isteği ve idarenin uygun görmesi durumunda en fazla altı ay uzatılabilir. Uzatılan süre boyunca müşteri, beşinci fıkrada belirtilen kira bedelinin iki katını öder. Belirlenen süreler sonunda müşteri elektrik üretimi için gerekli izinleri alıp idareye bildirmek zorundadır. Aksi taktirde; idare ile müşteri arasındaki irtifak hakkı sözleşmesi feshedilerek alınan teminatlar, Genel Müdürlük hesabına gelir kaydedilir.

(8) Müşteri elektrik üretim tesisi yapımı için ilgili kurumlardan gerekli izinleri aldıktan sonra;

a) 0-5 MW tesis 6 ay,

b) 0-10 MW tesis 12 ay,

c) 10-25 MW tesis 24 ay,

ç) 25-50 MW tesis 36 ay,

d) 50 MW üzeri tesisi için her 10 MW için 6 aylık,

süre verilir. Bu süreler idarenin onayı ile en fazla on iki ay uzatılabilir. Uzatılan süre içerisinde müşteri yapımı devam eden tesisin gücüne göre beşinci fıkrada belirtilen kira bedeline ek olarak yatırım maliyetinin binde birinden az olmamak üzere tespit edilen bedeli, ceza olarak vermekle yükümlüdür. Aksi taktirde; idare ile müşteri arasındaki irtifak hakkı sözleşmesi feshedilerek alınan teminatlar, Genel Müdürlük hesabına gelir kaydedilir.

(9) Elektrik üretim tesisinde üretimin idare tarafından izlenebilmesi için gereken imalatlar müşteri tarafından yapılır.

(10) Elektrik üretim tesisi işletmeye alındıktan sonra her türlü bakım, onarım, tadilat ve benzeri hususlar müşteriye aittir. Müşteri bu işlemler için idareden herhangi bir bedel, hak ve talepte bulunamaz.

(11) Elektrik üretim tesisi işletmeye alındıktan sonra beşinci fıkrada belirtilen aylık kira bedeline ek olarak;

a) Lisanssız elektrik üretimi yapan tesislerde belirlenecek kira bedeli tesisin elde ettiği aylık toplam gelirin yüzde üçünden,

b) Lisanslı elektrik üretimi yapan tesislerde belirlenecek kira bedeli tesisin elde ettiği aylık toplam gelirin yüzde ikisinden,

az olamaz.

(12) Lisanslı elektrik üretimi için irtifak izinlerinde, müşteri yirmi beş yılın sonunda sistemin verimliliğini yüzde doksanının üzerine çıkarmak için gerekli imalatları yapmak ve tüm sistem ile lisans hakkını en fazla otuz beşinci yılın sonunda Genel Müdürlüğe devretmek zorundadır. Müşterinin yirmi beş yıl sonunda tesisin verimliliği için gerekli imalatları yapmak istememesi durumunda; lisans hakkını idareye devrederek sözleşme bitirilebilir. Bu durumda müşteriye geçici teminatı iade edilir.

(13) Elektrik üretimi yapılması amacıyla tesis edilecek irtifak hakkı sözleşmesi, sözleşme süresinin bitimi ile sona erer. Sözleşme;

a) Sözleşme hükümlerine aykırı davranılması,

b) Taşınmazın sözleşmede öngörülen amaç dışında kullanılması,

c) Lisanssız elektrik üretim tesisleri için bağlantı anlaşmasına ilişkin çağrı mektubunun, ön izin sözleşmesinin notere tescil edildiği tarihten itibaren otuz gün içerisinde idareye teslim edilmemesi,

ç) Lisanssız elektrik üretim tesisleri için verilen bağlantı anlaşmasının iptal edilmesi,

d) Üretim aşamasında toplam gelir bilgilerinin doğru beyan edilmemesi veya idare tarafından hatalı beyan edildiğinin tespit edilmesi,

hâlinde idarece feshedilir. Bu durumda, izin sahibinden veya hak lehtarından cari yıl kullanma izni veya irtifak hakkı bedeli tutarında tazminat alınır ve ayrıca alınan teminatlar, Genel Müdürlük hesabına gelir kaydedilir.

(14) Elektrik üretimi yapılması amacıyla tesis edilecek irtifak hakkı tesisi, 27 nci maddede belirtilen ihale usulleri ile yapılır.

(15) Elektrik üretim tesislerinin kabulleri, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı veya yetkilendirdiği kurum ya da kuruluşlar tarafından yapılır.

(16) Sözleşmenin sona ermesi veya feshedilmesi hâlinde, taşınmaz üzerindeki tüm yapı ve tesisler sağlam ve işler durumda idareye intikal eder ve bundan dolayı lehine irtifak hakkı tesis edilen tarafından ya da üçüncü kişilerce herhangi bir hak ve talepte bulunulamaz. Sözleşmenin sona ermesi ya da feshi halinde ilgili şebeke işletmecisi ile Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna bildirimde bulunulur.

Madde 69 İrtifak hakkı tesisinde ihale usulü

(1) İrtifak hakkı ihalesi, 27 nci maddede belirtilen ihale usulleri ile yapılır.

Madde 70 İrtifak hakkı tesisine ilişkin tapu siciline konulacak şerh

(1) Üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazın tapu kütüğünün beyanlar hanesine, İdarenin talebiyle “Taşınmazın üzerinde …….. yapılmak/kullanılmak amacıyla irtifak hakkı tesis edilmiş olup, taşınmaz irtifak hakkı süresi içerisinde başka bir amaçla kullanılamaz.” şeklinde belirtme yapılır. Söz konusu belirtme tapu müdürlüğü tarafından irtifak hakkının terkini sırasında terkin edilir.

Madde 71 Hasılattan pay alınması

(1) İrtifak hakkı tesis edilen taşınmazın üzerinde yapılacak yapının bizzat hak lehtarınca işletilmesi halinde, bu yapının işletilmesinden elde edilen toplam yıllık hasılatın yüzde onu oranında pay alınır. İrtifak hakkı lehtarı veya kullanma izni sahibinin bu yerler üzerinde yürüttüğü faaliyetin niteliği gereği toplam yıllık hasılatının tespit edilememesi durumunda; hak lehtarından, cari yıl irtifak hakkı veya kullanma izni bedelinin yüzde yirmisi, hasılat payı olarak alınır.

(2) Tarım ve hayvancılık yatırımı yapılmak amacıyla tesis edilen irtifak hakları ve verilen kullanma izinlerinde birinci fıkrada yer alan oran yüzde bir olarak uygulanır.

(3) İrtifak hakkı tesis edilen taşınmazın üzerinde bulunan yapının tamamının veya bir kısmının hak lehtarınca üçüncü kişilere kiraya verilmesi halinde; hak lehtarından brüt kiranın yüzde beşi oranında ayrıca pay alınır. İrtifak hakkı lehtarı tarafından, irtifak hakkına konu taşınmazların ya da üzerindeki yapıların bazı bölümlerinin 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun ilgili maddelerindeki şartları taşımak kaydı ile elektronik haberleşme istasyonu ile bankamatik ve benzeri amaçlarda kullanılmak üzere üçüncü kişilere kiraya verilmesi ve sözleşmelerinde tesislerin kiracılarından ayrıca hasılat veya kar payı alınacağına ilişkin hüküm bulunmasına karşılık, kiracıların kiraladıkları yerler üzerinde gösterdikleri faaliyetin niteliği gereği yıllık işletme hasılatlarının veya karlarının tespit edilememesi durumunda; kiracıların hak lehtarına ödediği cari yıl kira bedelinin yüzde yirmisi oranında kiracılardan ayrıca pay alınır. Yıllık kira bedelinin tespit edilememesi durumunda ise; taşınmazın rayiç değeri, üzerindeki tesisin niteliği, cari yıl irtifak hakkı bedeli, varsa aynı bölgede yapılan emsal kiralamalara ilişkin kira bedelleri gibi hususlar dikkate alınmak suretiyle bölge müdürlüğünce oluşturulacak komisyon tarafından belirlenecek kira bedelinin yüzde yirmisi oranında kiracılardan ayrıca pay alınır.

(4) Hak lehtarı ile kiracı arasında yapılan kira sözleşmesinin bir örneği idareye verilir. Kira payları, hak lehtarı ile kiracı arasında yapılan sözleşmeye göre kira bedellerinin hak lehtarına ödenmesi gereken ayı takip eden ayın yirminci günü mesai saati bitimine kadar hak lehtarı tarafından ilgili bölge müdürlüğü hesabına yatırılır.

(5) Hak lehtarı ve kiracılara ait olan yıllık hasılatı gösteren ve ilgili vergi dairesine yıllık beyanname ekinde verilen gelir tablosu, 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre yetkili kılınan serbest muhasebeci mali müşavirler veya yeminli mali müşavirlere onaylatılarak, her yılın yıllık beyanname verme dönemini takip eden ay içinde idareye verilir ve kira/hasılat payları aynı süre içerisinde ilgili bölge müdürlüğü hesabına yatırılır. Kiracılardan alınamayan hasılat payları hak lehtarından alınır.

(6) Toplam yıllık hasılat; işletmenin, Hazine ve Maliye Bakanlığınca 26/12/1992 tarihli ve 21447 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği Sıra No:1 ile belirlenen tekdüzen hesap planındaki gelir tablosunda yer alan net satışlar, iştiraklerden ve bağlı ortaklıklardan elde edilen temettü gelirleri hariç olmak üzere diğer faaliyetlerden olağan gelir ve karlar ile olağandışı gelir ve karların toplamı üzerinden tespit edilir.

Madde 72 İrtifak hakkı sözleşmesinin sona ermesi ve feshi

(1) İrtifak hakkı sözleşmesi sözleşme süresinin bitiminde sona erer.

(2) Sözleşme hükümlerine aykırı davranılması, taşınmazın sözleşmede öngörülen amaç dışında kullanılması, ön izin bedeli ile irtifak hakkı bedelinin ödenmemesi veya lehine irtifak hakkı tesis edilen tarafından talep edilmesi halinde, sözleşme idarece feshedilir. Bu durumda, alınan teminatlar, Genel Müdürlük hesabına gelir kaydedilir. Ayrıca, taşınmaz üzerinde yapılması öngörülen yatırımın gerçekleştirilmeyen kısmının cari yıl maliyet bedelinin yüzde üçü oranında tazminat alınır.

(3) İrtifak hakkı sözleşmesinin sona ermesi veya feshedilmesi halinde, özel hükümler saklı kalmak kaydıyla, taşınmaz üzerindeki tüm yapılar ve tesisler, sağlam ve işler durumda tazminat veya bedel ödenmeksizin idareye intikal eder. Bundan dolayı lehine irtifak hakkı tesis edilen tarafından veya üçüncü kişilerce herhangi bir hak ve talepte bulunulamaz.

Madde 73 Ön izin verilmesinde ve irtifak hakkı tesisinde yetki

(1) Ön izin verilmeden ve irtifak hakkı tesis edilmeden önce Bakanlık izni alınır.

Madde 74 Kiraya verme işlemleri

(1) Taşınmaz ve/veya üzerinde bulunan yapılar, ihale yapılmak suretiyle gerçek kişilere, yerel yönetimlere, kamu kurum ve kuruluşlarına ve diğer tüzel kişilere bedeli karşılığında kiralanabilir. Kira bedeli belirlenirken kiralamaya konu taşınmaz üzerindeki mevcut zorunlu ticari üniteler için ayrıca değer tespiti yaptırılır. Bu fıkra uyarınca kiraya verilen taşınmaz, kiracı tarafından, ihale şartnamelerinde belirlenen şartları taşıması kaydıyla Genel Müdürlüğün izni ve Bakanlığın muvafakatiyle üçüncü kişilere devredilebilir. Ancak, taşınmaz devrinde ihale şartnamelerinde yer alan süreler dikkate alınır ve süre uzatımına gidilemez.

(2) Bu madde uyarınca yapılacak kiralama işlemlerinde, 85 inci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uygulanır.

(3) Mülkiyeti Genel Müdürlük ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait akar niteliğindeki taşınmazlar, mazbut vakıflara ait olup Genel Müdürlükçe değerlendirilmeyen veya işlev verilmeyen hayrat taşınmazlar ve/veya yapılar yerel yönetimlere, kamu kurum ve kuruluşlarına, Genel Müdürlük ile idare ve temsil ettiği vakıfların iştiraki olduğu şirketlere ve gerçek ve tüzel kişilere kiraya verilebilir. Kiraya verilen taşınmaz ve/veya üzerindeki yapıların idarenin bilgisi dışında kullanılması veya kullandırılması ecrimisil alınmasını gerektirir.

(4) Mülkiyeti, Genel Müdürlük ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait akar niteliğindeki taşınmazlar, mazbut vakıflara ait olup Genel Müdürlükçe değerlendirilmeyen veya işlev verilmeyen hayrat taşınmazlar ve/veya üzerindeki yapıların kiraya verilebilmesi için Genel Müdürlükten izin alınması zorunludur.

Madde 75 Paylı veya elbirliği mülkiyetinde olan taşınmazlardaki payların kiraya verilmesi

(1) Taşınmaz, biri idarenin olmak üzere iki kişiye ait ise idarenin kiralama önerisini kabul etmesi halinde paydaşına pazarlıkla kiraya verilebilir.

(2) İkiden fazla paydaşı olan taşınmazdaki idarenin payı, kabul etmeleri halinde payları oranında diğer paydaşlara veya pay ve paydaş çoğunluğunun vereceği karara göre diğer paydaşa pazarlıkla kiraya verilebilir.

(3) İdarenin paydaşı olduğu taşınmazlardaki payının paydaşlar dışında üçüncü kişilerce kiralanmasının talep edilmesi halinde, pay ve paydaş çoğunluğunun vereceği olumlu karara göre pazarlıkla kiraya verilebilir.

Madde 76 Kiraya verme işlemlerinde ihale usulleri

(1) Taşınmazın kiraya verilmesinde tahmini yıllık kira bedeli Kanunun 45 inci maddesine göre her yılı merkezî yönetim bütçe kanunuyla belirlenen parasal sınıra kadar olan ihalelerde açık teklif usulü, bu sınırı aşanlarda ise kapalı teklif usulü uygulanır. Kapalı veya açık teklif usulü ile yapılan ihalelerde, istekli çıkmadığı veya teklif olunan bedel ihale komisyonunca uygun görülmediği taktirde, yeniden aynı usulle ihaleye çıkılır veya idare yararı görüldüğü taktirde, ihalenin bitiş tarihinden itibaren on beş gün içinde pazarlıkla kiraya verilebilir.

(2) Paylı veya elbirliği mülkiyetinde olan taşınmazdaki paylar Kanunun 51 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendine göre pazarlıkla kiraya verilebilir.

(3) Aşağıda belirtilen durumlarda bulunan taşınmazlar pazarlıkla kiraya verilebilir:

a) Taşınmazın kamu idarelerine kiraya verilmesi.

b) Para çekme makineleri ve kargomat cihazları için kullanılacak yerlerin kiraya verilmesi.

c) Elektronik haberleşme istasyonları, radyo ve televizyon vericileri ile doğalgaz, elektrik, su ve benzeri alt yapı tesisleri için ihtiyaç duyulan yerlerin kiraya verilmesi.

ç) Birlikte kullanılacağı parselin maliki veya kiracısı tarafından kiralanması talep edilen, bu parselle bütünlük arz eden ve müstakil kullanımı mümkün olmayan taşınmazın kiraya verilmesi.

d) 53 üncü maddeye göre sözleşme devri yapılanlar hariç, sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getiren eski kiracısı tarafından sözleşme süresi sonunda kiralanması talep edilen taşınmazın kiraya verilmesi.

e) Reklam levhası konulmak üzere kiralanması talep edilen taşınmazın kiraya verilmesi.

f) Geçici iş ve hizmetler için kullanılacak taşınmazın kiraya verilmesi.

g) Tarıma elverişli arazilerin gerçek veya tüzel kişilere kiraya verilmesi.

ğ) Balıkçı barınaklarının o yörede en az altı aydan beri faaliyette bulunan su ürünü kooperatiflerine veya su ürünü kooperatif birliklerine kiraya verilmesi.

h) Ağaçlandırma veya özel orman yapılması amacıyla kiraya verme.

Madde 77 Doğrudan kiraya verme yöntemi

(1) Restorasyon veya onarım ihtiyacı bulunmayan vakıf kültür varlıkları;

a) Genel Müdürlüğün veya mazbut vakıfların sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu şirketlere,

b) Genel Müdürlük ve mazbut vakıfların birlikte sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu şirketlere,

c) Kamu kurum ve kuruluşları ile bu kurum ve kuruluşların sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu şirketlerine,

ç) Kamu kurum ve kuruluşları, Genel Müdürlük ve mazbut vakıfların birlikte sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu şirketlerine,

d) Kamu tüzel kişiliğini haiz meslek odalarına ve birliklere,

protokol yapılmak suretiyle doğrudan rayiç bedel üzerinden kiraya verilebilir.

(2) Sermayesinin tamamı Genel Müdürlük ve mazbut vakıflara ait olan şirketlerin faaliyetlerini yürütürken ihtiyaç duyduğu taşınmazlar, Genel Müdürlük tarafından rayiç bedelinden düşük olmamak koşuluyla bu şirketlere doğrudan kiraya verilebilir.

Madde 78 Tarım arazilerinin kiraya verilmesi

(1) İmar planı bulunmayan, imar planında tarımsal amaca ayrılan ve tarımsal üretim yapılabilecek tarıma elverişli araziler, 11 inci maddeye göre tespit edilen bedel üzerinden, 58 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarına göre gerçek veya tüzel kişilere kiraya verilebilir.

(2) Kiraya verilecek tarım arazileri, re’sen veya talep üzerine idarece belirlenir.

(3) Taşınmazlar, yöresel özellikler de dikkate alınarak yüzölçümü altmış dönümden daha az olanlar grup olarak, fazla olanlar ise altmış dönümü geçmeyecek şekilde bölümler halinde kiralamaya konu edilebilir.

(4) Kiraya verilen taşınmazlar kiralama amacı dışında kullanılamaz, üzerlerinde hiçbir şekilde sabit yapı ve tesis inşa edilemez, başkasına kiraya verilemez.

(5) Kira sözleşmesinin başlama ve bitiş tarihleri, mümkün olduğu hallerde ekim ve hasat dönemleri dikkate alınarak tespit edilir.

(6) Kira süresi sonunda yükümlülüklerini yerine getirdiği tespit edilen ve talepte bulunan kiracıların kira süresi, Bölge Müdürlüğünün uygunluk raporu üzerine yeniden bedel belirlenmek suretiyle Genel Müdürlük tarafından uzatılabilir.

(7) Bir yıldan uzun süreli kira sözleşmelerinde müteakip yıllar kira bedelleri, kanuni faiz oranında arttırılır.

(8) Kira süresinin sona ermesi nedeniyle kiracısı tarafından yeniden kiralama talebinde bulunulan taşınmazların, aynı kiracısına kiraya verilinceye kadar geçen süre içindeki kullanımı için yeni sözleşmede öngörülen bedel üzerinden kullanım bedeli tahsil edilir.

(9) Kira sözleşmesi feshedilen, kiralama talebinde bulunmakla beraber kiraya verilmesi uygun görülmeyen veya yeniden kiralama talebinde bulunulmayan taşınmazların tahliyeleri sağlanıncaya kadar geçen süre içindeki kullanımlar nedeniyle ecrimisil tespit ve takdir edilir.

Madde 79 Ağaçlandırma veya özel orman yapılması amacıyla kiraya verme

(1) 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu ile 23/10/2019 tarihli ve 30927 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ağaçlandırma Yönetmeliği uyarınca Genel Müdürlük ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait akar niteliğindeki taşınmazlar, mazbut vakıflara ait olup Genel Müdürlükçe değerlendirilmeyen veya işlev verilmeyen hayrat taşınmazlar üzerinde ağaçlandırma yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişilere, Tarım ve Orman Bakanlığınca uygun görülecek ön etüt raporu veya uygulama projelerine istinaden en fazla on yıla kadar ağaçlandırma izni verilebilir. İzin süresi içinde yapılacak kontrollerde, arazinin projesine uygun şekilde ağaçlandırıldığının saptanması halinde, izin süresi ağacın kesim yaşı dikkate alınarak uzatılır.

(2) İzin verilen taşınmaza ait yıllık kira bedeli, 11 inci maddeye göre tespit edilen bedeldir.

(3) Ağaçlandırma amaçlı kiraya verilen taşınmazlarda projesinde belirtilmesi ve projesine uygun olarak ağaç dikimi yapıldığının yetkili orman bölge müdürlüğünce tespit edilmesi kaydıyla ve kiracı tarafından idareye bilgi verilmesi koşuluyla tıbbi, aromatik, yumrulu ve soğanlı bitkiler ile her türlü tek yıllık ara tarım ürünleri, projesinde belirtilen süre kadar yetiştirilebilir. Ara tarım bedeli rayiç kira bedelleri dikkate alınarak belirlenir ve peşin ödenir.

(4) Ağaçlandırma için kiraya verilen taşınmazlar üzerinde onaylanan projeye uygun olmak ve projesinde yer almak kaydıyla, sökülüp takılabilir elemanlarla yapılmış, geçici nitelikteki yapılaşmaya izin verilebilir. Ancak, bu nitelikteki yapılaşma alanı yüz metrekareyi geçemez. Belirtilen şartlara aykırı yapılaşma yapıldığının idare tarafından tespit edilmesi halinde kira sözleşmesi tek taraflı olarak feshedilir.

(5) Kira süresi sonunda veya sözleşmenin feshi halinde dikilen ağaçlardan kesim yaşına gelmiş olanlar kesilerek kiracıya, kesim yaşına gelmemiş olanlar ise kesilmeyerek İdareye bırakılır. Kiracı kesim yaşına gelmemiş olanlar için idareden herhangi bir hak ve bedel talep edemez. Taşınmaz, idareye ağaç kütüklerinden temizlenmiş olarak teslim edilir.

Madde 80 Kıyı ve sahil şeritlerinde yapılacak kiralamalar

(1) Kıyı ve sahil şeritlerinde bulunan taşınmazlar, 4/4/1990 tarihli ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu ve 3/8/1990 tarihli ve 20594 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik ile onaylı imar planı hükümlerine uygun olarak düzenleme yapılması kaydıyla, kamu kurum ve kuruluşlarına, yerel yönetimlere, kamu tüzel kişiliğini haiz meslek odaları ve birliklere, Genel Müdürlük ile idare ve temsil ettiği vakıfların iştiraki olduğu şirketlere, gerçek veya tüzel kişilere kiralanabilir. Bu alanlarda yapılacak düzenlemelerin kapsamı, elde edilmesi hâlinde gelirlerin paylaşımı, sona ermeye ve diğer konulara ilişkin hükümler idare ile kiracı arasında düzenlenecek sözleşmelerle belirlenir.

(2) 3621 sayılı Kanun ve Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğe uygun olarak kullanılmak ve ilgili kuruluşlardan izin alınmak suretiyle; kıyıda deniz turizmi tesisleri, tersane, liman, barınak, iskele, yanaşma yeri, rıhtım ve benzeri türde tesis yapan yatırımcılara 81 inci maddede belirtilen sürelerde kiralama yapılabilir.

(3) Kira bedelinin takdiri, alınacak hasılat payları, sözleşmenin sona ermesinde ve diğer hususlarda bu Yönetmeliğin ilgili hükümleri uygulanır.

(4) Kıyılarda yükleme veya boşaltma yapılmak amacıyla kiralama izni verilen iskele, liman, yanaşma yeri, rıhtım ve boru hatlarının üçüncü kişilerin mallarının yükleme ve boşaltılmasında kullanılması ve bu yerlerde üçüncü kişilere ait gemilere konaklama hizmeti verilmesi hâlinde, kiracıdan alınan kira bedeline ilave olarak, bu faaliyetlerden elde edilen hasılatın yüzde on beşi oranında pay idarece ayrıca alınır. Ancak, hasılat payının hesabında esas alınacak ücret, o bölgedeki kamu limanında aynı yükün yüklenmesi veya boşaltılması ile gemilerin konaklaması sırasında alınmakta olan ve Denizcilik Genel Müdürlüğünce belirlenen ücretin yüzde yetmiş beşinden az olamaz. Her aya ait paylar, takip eden ayın yirminci günü mesai saati bitimine kadar idarenin hesabına yatırılır.

Madde 81 Kiraya verme işlemlerinde sözleşme süresi

(1) Mülkiyeti Genel Müdürlük ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait akar niteliğindeki taşınmazlar, mazbut vakıflara ait olup Genel Müdürlükçe değerlendirilmeyen veya işlev verilmeyen hayrat taşınmazlar ve/veya üzerindeki yapıların kira süresi, azami beş yıldır. Ancak, bu süre Genel Müdürlüğün bağlı olduğu Bakanın onayı ile on yıla kadar belirlenebilir. Ayrıca; yapım karşılığı uzun süreli kiralamalarda yapım bedeli göz önüne alınarak kira süresi Genel Müdürün onayı ile yirmi yıla, Meclis kararı ile kırk dokuz yıla kadar tespit edilebilir.

(2) Kiracının kusuru dışında, hakkın tamamen kullanılmasını ve işin yürütülmesini en az otuz gün süreyle engelleyen hukukî veya fiilî bir imkansızlık durumunun ortaya çıkması ya da doğal afet, ülkede genel veya taşınmazın bulunduğu yerde kısmi seferberlik ilanı, genel veya kısmi grev, lokavt, bulaşıcı hastalık, salgın gibi olayların çıkması gibi mücbir sebeplerin varlığı halinde, kiracının talebi üzerine sözleşme süresi, fiilî veya hukukî imkansızlık durumunun veya mücbir sebeplerin ortadan kalkmasına kadar geçecek süre kadar Bakanlıktan alınacak izin doğrultusunda dondurulabilir. Dondurulan süre için bedel alınmaz. Dondurulan süre sözleşme süresine eklenir.

Madde 82 Kira sözleşmesinin sona ermesi ve feshi

(1) Kira sözleşmesi, sürenin bitimiyle herhangi bir bildirime gerek olmaksızın sona erer.

(2) Genel Müdürlüğe ve mazbut vakıflara ait taşınmazların yapım karşılığı uzun süreli kira sözleşmeleri hariç olmak üzere kiralamalarında, sözleşme süresi içinde üç aylık kira bedelinin ödenmediği tarihten itibaren on beş gün içinde Genel Müdürlükçe, kiracıya bir ihtarname tebliğ ettirilmek suretiyle kira bedelinin tamamının tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde ödenmesi gerektiği, aksi hâlde taşınmazdan hiçbir hüküm ve karara bağlı olmaksızın mülki amirlikçe tahliye edileceği bildirilir. Verilen sürede borcun tamamını ödemeyen kiracının sözleşmesi feshedilmiş sayılır. Bu durum Genel Müdürlük tarafından mülki amirliğe derhal bildirilir ve taşınmaz mülki amirlikçe en geç on beş gün içinde tahliye ve teslim edilir. Alınan teminat; kira alacağı, tahliye masrafları ve varsa taşınmazda meydana gelen zararlara mahsup edilir ve kalan kısım kiracıya iade edilir.

(3) Zirai faaliyet kapsamında kiralanan vakıf taşınmaz kiracılarının verilen sürede borcun tamamını ödememesi durumunda ise kiracının sözleşmesi feshedilmiş sayılır ancak tahliye süreci ürünün kaldırılmasından sonra gerçekleştirilir. Sözleşmenin feshi ile tahliye süreci arasında geçen süre için ecrimisil tahakkuk ettirilir.

Madde 83 Ticari ünitelerden alınacak paylar

(1) Kiraya verilen taşınmazların zorunlu ticari ünitelerinin kiracı tarafından üçüncü kişilere kiralanmasının talep edilmesi halinde uygulanan esaslar şunlardır:

a) Yapım karşılığı uzun süreli kiraya verilen taşınmazların zorunlu ticari ünitelerinin kiracı tarafından üçüncü kişilere kiralanmasının talep edilmesi halinde, idarenin uygun görüşü doğrultusunda kiralama süresi ile sınırlı olmak kaydıyla üçüncü kişilerle alt kira sözleşmesi yapılmasına izin verilebilir. Bunun üzerine yapılacak sözleşme taslağının bir örneği, sözleşme yapılmadan önce incelenmek ve onay verilmek üzere Bölge Müdürlüğüne gönderilir. Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren on gün içerisinde alt kira sözleşmesinin bir örneği Bölge Müdürlüğüne ayrıca gönderilir. Kiracı ile üçüncü kişiler arasında imzalanan sözleşme bedelinin yüzde ellisi alt kiracı tarafından Bölge Müdürlüğü hesabına aktarılır ve bu husus alt kira sözleşmesinde belirtilir. Alt kiracı tarafından Bölge Müdürlüğü hesabına yatırılan bu meblağ, bölge müdürlüklerince Genel Müdürlük gelir hesabına aktarılır. Bu bedelin ödenmesi konusunda kiracı ve alt kiracı müştereken ve müteselsilen sorumludur.

b) Kiraya verilen mevcut yapıların zorunlu ticari ünitelerinin kiracı tarafından üçüncü kişilere kiralanmasının talep edilmesi halinde, idarenin uygun görüşü doğrultusunda kiralama süresi ile sınırlı olmak kaydıyla üçüncü kişilerle alt kira sözleşmesi yapılmasına izin verilebilir. Bunun üzerine yapılacak sözleşme taslağının bir örneği, sözleşme yapılmadan önce incelenmek ve onay verilmek üzere Bölge Müdürlüğüne gönderilir. Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren on gün içerisinde alt kira sözleşmesinin bir örneği bölge müdürlüğüne ayrıca gönderilir. Zorunlu ticari ünitelerin cari yıl kira bedeli ile üçüncü kişilerle yapılan sözleşme bedeli arasında fark olması durumunda farkın yüzde yirmi beşi ayrıca alt kiracı tarafından Bölge Müdürlüğü hesabına aktarılır ve bu husus alt kira sözleşmesinde belirtilir. Alt kiracı tarafından bölge müdürlüğü hesabına yatırılan bu meblağ, bölge müdürlüklerince Genel Müdürlük gelir hesabına aktarılır. Bu bedelin ödenmesi konusunda kiracı ve alt kiracı müştereken ve müteselsilen sorumludur.

c) Bu madde kapsamındaki idare ile kiracı arasındaki kira ilişkisinin herhangi bir sebeple sona ermesi halinde, alt kira sözleşmesi, süresi sonunda kendiliğinden sona erer ve alt kiracı tarafından herhangi bir hak talebinde bulunulamaz. Alt kira sözleşmesi gereğince alt kiracı tarafından kiracıya ödenmesi gereken kira bedeli idare ile kiracı arasında yapılan sözleşmenin fesih tarihinden alt kira sözleşmesi süresi sonuna kadar Bölge Müdürlüğü hesabına yatırılır. Alt kiracı tarafından Bölge Müdürlüğü hesabına yatırılan bu meblağ, bölge müdürlüklerince Genel Müdürlük gelir hesabına aktarılır. Sözleşmelerde bu hususlara ayrıca yer verilir.

(3) Bu madde kapsamında hak lehtarı veya kiracı tarafından yapılacak kiralamalar için hak lehtarı ve kiracı tarafından 6362 sayılı Kanuna tabi gayrimenkul değerleme şirketlerinden rayiç bedelin tespiti için rapor alınır ve bu rapor talep ile birlikte Bölge Müdürlüğüne sunulur. Bölge Müdürlüğü tarafından Genel Müdürlüğe gönderilen raporun uygun olup olmadığı Genel Müdürlükçe değerlendirilir. Bu kapsamda yapılacak kira sözleşmelerinde yer alacak bedel, rapor ile belirlenen rayiç bedelin altında olamaz.

(4) Kiraya verilen taşınmaz ve yapılardaki para çekme makineleri, kargomat cihazları, elektronik haberleşme istasyonları, radyo ve televizyon vericileri ile doğalgaz, elektrik, su ve benzeri alt yapı tesisleri için ihtiyaç duyulan yerler hakkında alt kira sözleşmesi yapılamaz.

(5) Alt kiracılarda, 7 nci ve 8 inci maddelerde yer alan şartlar ayrıca aranır.

Madde 84 Tahsis ve kullanma hakkı devri

(1) Genel Müdürlük tarafından inşa edilmiş olan yapıların enerji ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla kurulan ve taşınmaz üzerinde bulunan yapılar tarafından kullanılması zorunlu olan trafo, doğalgaz ünitesi ve benzeri amaçla kullanılan alanlar ilgili kurum veya kuruluşlara tahsis edilebilir.

(2) Taşınmaza ait her türlü bakım, onarım ve elektrik, su, doğalgaz, abonelik ve kullanım bedelleri gibi işletme giderleri ile personel giderleri, adına tahsis yapılan veya kullanım hakkı devredilen tarafından karşılanır.

(3) Tahsis edilen veya kullanım hakkı devredilen taşınmazlar üçüncü kişilere hiçbir surette devredilemez.

(4) Tahsis veya kullanım hakkı devrine ilişkin yapılan protokol ve sözleşmede yer alan hükümlerin takip ve denetimi Bölge Müdürlüğü tarafından yapılır. Görülen eksiklik ve aksaklıklar zamanında Genel Müdürlüğe bildirilir.

(5) Bu madde uyarınca tahsis veya kullanım hakkının devrinde, idare aleyhine doğabilecek tazminat ve sair taleplerden adına tahsis yapılan veya kullanma hakkı devredilen sorumludur.

(6) Tahsis veya kullanma hakkı süresi sona eren veya iptal edilen taşınmazların tahliyesi, Bölge Müdürlüğünün talebi üzerine, 2886 sayılı Kanun hükümlerine göre sağlanır ve taşınmaz, Bölge Müdürlüğü tarafından görevlendirilecek memurlara teslim edilir.

Madde 85 Taleplerin değerlendirilmesi

(1) 84 üncü madde kapsamında tahsis veya kullanma hakkı devri talepleri üzerine aşağıdaki işlemler yapılır:

a) Taşınmazın bulunduğu yerdeki Bölge Müdürlüğünün talebe ilişkin uygun görüşü aranır.

b) Bölge Müdürlüğü tarafından; talebe konu taşınmaza ait her biri güncel ve yetkili makamlarca onaylı takyidatlı tapu kayıt örneği, aplikasyon krokisi, imar durumu ve halihazır haritası hazırlanarak Genel Müdürlüğe gönderilir. Talep sahibinin yetkili organlarının, talebe ilişkin kararı da ayrıca gönderilir.

c) (a) ve (b) bentlerinde yer alan işlemlerin tamamlanmasını müteakip Bölge Müdürlüklerince taşınmazlar hakkında imzalanacak protokoller için Genel Müdürden alınacak olur ile Bölge Müdürlüğüne protokol yapma yetkisi verilebilir. Yetki onayında protokolün azami süresi belirtilir. Yetkinin kullanılma süresi bir yılı geçemez.

Madde 86 Tahsis veya kullanma hakkının sona ermesi veya iptali

(1) İdare tarafından yapılan denetimlerde taşınmazın amacı dışında kullanımının tespiti halinde, tahsis veya kullanım hakkı devri işlemi Genel Müdürlük tarafından iptal edilir.

(2) Tahsis veya kullanım hakkının iptali durumunda veya süresinin bitiminde taşınmaz üzerindeki tüm yapılarla birlikte sağlam ve işler durumda, eksiksiz, bakım, onarımı yapılmış şekilde ve borçsuz olarak idareye teslim edilir. Teslim edilen yapıların bakım ve onarımlarıyla ilgili yapılan giderler için idareden herhangi bir hak ve talepte bulunulamaz.

Madde 87 Tespit

(1) Taşınmazlardan kiraya verilen veya irtifak hakkı tesis edilenlerin dışında kalanların fiilî durumları, idarece hazırlanan program dahilinde mahallinde tespit edilir. Tespitten önceki sürelere ait işgal ve tasarruflar sebebiyle ecrimisil takip ve tahsilatı yapılarak bu taşınmazlar denetim ve idare altına alınır. İdare tarafından hazırlanan tespit programlarının süresi beş yıldan fazla olamaz. Tespitlerin düzenli bir şekilde yapılmasında Bölge Müdürlüğü sorumludur.

(2) Taşınmazın mahallinde düzenlenecek taşınmaz tespit tutanağında; işgalin başlangıç tarihi, taşınmazın işgale veya kullanıma konu olan yüzölçümü, işgalcileri, kullanım amacı, ecrimisil takdirinde yararlanılabilecek bilgiler ile bilinmesinde yarar görülen diğer bilgilere yer verilir.

Madde 88 Ecrimisil işlemleri

(1) Taşınmazın kurum, kuruluş, gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi halinde, ecrimisil bedeli, tespit tarihinden itibaren on beş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak idarece belirlenir ve bedel tespit komisyonunca karara bağlanır. İşgalciden tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir.

(2) Ecrimisil bedelinin tespit ve takdirinde, aynı mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira veya ecrimisil bedelleri, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, gerektiğinde bilirkişilerden, belediyelerden yahut ticaret, sanayi ve ziraat odaları ile borsa gibi kuruluşlardan araştırılarak edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur.

(3) Kiraya verilen, irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlarda sözleşmenin bitiminden sonra kullanımın devam etmesi halinde, varsa sözleşme veya resmî senetteki hükme göre işlem yapılır. Aksi takdirde işgalciler hakkında ecrimisil bedeli tespit, takdir ve tahsilatı yapılır.

(4) İdarenin paydaşı olduğu taşınmazların işgali halinde, idarenin payına tekabül eden miktar esas alınarak ecrimisil bedelinin tespiti, takibi ve tahsilatı yapılır.

(5) Takdir edilen ecrimisiller, takdir tarihinden itibaren on beş gün içinde işgalciye 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir. Ecrimisil bedeli tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde rızaen Bölge Müdürlüğü hesaplarına yatırılır. Ecrimisil işlemine karşı, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde dilekçeyle müracaat edilerek itiraz edilebilir. Düzeltme talepleri, talep tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde bu amaçla oluşturulacak komisyonlarca karara bağlanır ve sonucu karar tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde düzenlenecek ecrimisil düzeltme ihbarnamesi ile ilgilisine tebliğ edilir. Ecrimisile karşı düzeltme talebinde bulunulmuş ise ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin ilgilisine tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde ilgili hesaplara yatırılır.

(6) Süresi içinde rızaen ödenmeyen ecrimisil alacağının tamamı muaccel hale gelir ve 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil olunur.

Madde 89 İşgalin devamı

(1) İşgalcinin işgal veya tasarruf ettiği taşınmazdan tahliyesinin herhangi bir nedenle sağlanamamış olması, aynı taşınmazdan ikinci ve müteakip defa ecrimisil istenmesine engel teşkil etmez. Ecrimisilin tahsil edilmesi, taşınmazdaki kullanımın devamı hakkını vermez.

Madde 90 Tahliye

(1) Kiraya verilen veya irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlardan süresi dolduğu halde tahliye edilmeyen, sözleşmesi feshedilen veya herhangi bir sözleşmeye dayanmaksızın fuzuli olarak işgal edilen taşınmazların tahliyesi, Bölge Müdürlüğünün talebi üzerine, 2886 sayılı Kanun hükümlerine göre sağlanır ve taşınmaz Bölge Müdürlüğü tarafından görevlendirilecek memurlara teslim edilir.

(2) 2886 sayılı Kanunun 75 inci maddesine göre kiracı kira süresi sonunda herhangi bir tebligata gerek kalmadan derhal, sözleşmenin herhangi bir nedenle feshedilmesinde, tebligatı müteakip 15 gün içinde taşınmazı tahliye etmek zorundadır.

(3) Vakıflar Kanununun 20 nci maddesine göre Genel Müdürlüğe veya mazbut vakıflara ait onarımı planlanan vakıf kültür varlıkları ile yatırım yapılacak taşınmazlar; kira süresinin bitiminden bir ay önce bildirim yapılmak kaydı ile hiçbir hüküm ve karara bağlı olmaksızın Genel Müdürlüğün/Bölge Müdürlüğünün talebi üzerine mülki amirlikçe tahliye edilir.

(4) Kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren, işgalin devam etmesi halinde taşınmaz 2886 sayılı Kanunun 75 inci maddesine göre tahliye ettirilir.

(5) Tahliye edilen taşınmazlar için mahallinde tespit raporu düzenlenmesi esastır.

(6) 2886 sayılı Kanunun 75 inci maddesine göre tahliye edilen kiracılar rüçhan hakkından yararlanamaz.

(7) Üzerinde sabit yapı bulunan taşınmazların tahliyesinden ve teslim alınmasından sonra, eski kiracısı veya işgalcisine yapılar kendilerine ait ise yıktırılıp enkazının en geç otuz gün içinde kaldırılması, aksi halde masrafları kendisinden tahsil edilmek üzere yıkım ve enkaz kaldırma işinin idarece yapılacağı tebliğ olunur. Verilen bu süre sonunda yapı yıktırılıp enkaz kaldırılmadığı takdirde masrafları bilahare eski kiracı veya işgalciden alınmak üzere bu işlem Bölge Müdürlüğü tarafından yapılır.

(8) Müdahalenin önlenmesi ve yıkımla ilgili yargı kararlarının icra dairelerince, 4/12/1984 tarihli ve 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun hükümlerine göre verilen tecavüzün önlenmesi ile ilgili kararların ise infaz memurlarınca uygulanması sırasında gerekli olan araç, gereç ve personel öncelikle kamu idarelerinden sağlanır. Bunun mümkün olmaması durumunda yıkım işlemi, 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre ihale edilir.