Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun

Tüketici kredisi sözleşmelerine ilişkin diğer usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.

Konut finansmanı sözleşmesi, konut edinmeleri amacıyla tüketicilere kredi kullandırılması veya konutların finansal kiralama yoluyla tüketicilere kiralanmasına dair sözleşmedir.

Konut finansmanı kuruluşu, sözleşmenin kurulmasından makul bir süre önce tüketiciye sözleşme öncesi bilgi formu vermek zorundadır. Bilgi formunda, faiz oranı, yıllık maliyet oranı, temerrüt faizi gibi bilgiler yer alır.

Belirli süreli konut finansmanı sözleşmelerinde, tüketicinin temerrüdü halinde konut finansmanı kuruluşunun sözleşmeyi feshedebilmesi için, tüketiciye otuz gün süre vererek muacceliyet ihtarında bulunması zorunludur.

Konut finansmanı sözleşmesinin, belirli bir konutun tedarik edilmesi için münhasıran kullanılması halinde bağlı kredi hükümleri uygulanır.

Konut finansmanı sözleşmelerinde, faiz oranı belirsiz olarak veya sadece sözleşme şartlarıyla belirlenemez. Değişken faizli sözleşmelerde, referans faiz ve değişim periyodu sözleşmede belirtilir.

Tüketici, vadesi gelmemiş taksitleri veya borcun tamamını erken ödeyebilir. Bu durumda, konut finansmanı kuruluşu gerekli faiz indirimini yapmakla yükümlüdür. Erken ödeme tazminatı, kalan anapara borcunun belirli bir yüzdesini aşamaz.

Konut finansmanı kuruluşu, kredi kullandırılmasını veya kiralamayı, tüketicinin hayat sigortası, konut sigortası veya başkaca bir sigorta yaptırması şartına bağlayamaz. Ancak, tüketicinin yazılı talebi veya açık onayı ile bu ürün ve hizmetler sunulabilir.

Konut finansmanı sözleşmelerine ilişkin diğer usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.

Ön ödemeli konut satışı; tüketicinin konut satın almak amacıyla, satıcıya, konutun tesliminden önce bedelini kısmen veya tamamen ödediği, satıcının da bedelin ödenmesinden sonra konutu tüketiciye teslim etmeyi üstlendiği sözleşmelerdir.

Ön ödemeli konut satış sözleşmesinin yazılı şekilde yapılması ve Bakanlıkça belirlenen zorunlu içeriğe sahip olması gerekir.

Satıcı, ön ödemeli konut satışında, tüketicinin ödediği bedeli teminat altına almak zorundadır. Bina tamamlama sigortası yaptırılması veya banka teminat mektubu verilmesi zorunludur.

Tüketici, ön ödemeli konut satış sözleşmesinin kurulmasından itibaren on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahiptir.

Satıcı, sözleşmede belirtilen tarihte konutu tüketiciye teslim etmekle yükümlüdür. Aksi halde, tüketici sözleşmeden dönebilir ve ödediği bedelin iadesini talep edebilir.

Tüketici, ön ödemeli konut satış sözleşmesinden dönmesi halinde, satıcı, ödenen bedeli ve tüketiciyi borçlandıran bütün belgeleri, dönme bildiriminin satıcıya ulaştığı tarihten itibaren doksan gün içinde iade etmekle yükümlüdür.

Ön ödemeli konut satış sözleşmelerine ilişkin diğer usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.

İş yeri dışında kurulan sözleşmeler, satıcı veya sağlayıcının iş yeri dışında, tarafların eş zamanlı fiziksel varlığında kurduğu sözleşmelerdir. Bu sözleşmelerin yazılı şekilde yapılması zorunludur.

Tüketici, iş yeri dışında kurulan sözleşmelerde on dört gün içinde cayma hakkına sahiptir.

(Ek:24/10/2024-7529/6 md.)

(1) Doğrudan satış sistemi, doğrudan satış şirketi tarafından oluşturulan ve iş sözleşmesi ile istihdam edilmeyen, bağımsız temsilci, distribütör, danışman ve benzeri isimlerle komisyon, prim, teşvik ve ödül gibi menfaatler karşılığında faaliyet gösteren doğrudan satıcıların tüketicilere mal veya hizmet pazarladığı satış sistemidir.

(2) Doğrudan satış şirketinin sermaye şirketi olması ve yönetmelikle belirlenen diğer koşulları sağlaması zorunludur.[10]

(3) Doğrudan satış sisteminin, elde edilecek kazancın ağırlıklı olarak sisteme yeni doğrudan satıcılar kazandırılması ve bu sayede ortaya çıkan menfaatlerin dağıtılması üzerine kurulmaması, mal veya hizmetin tüketicilere satışını esas alması ve yönetmelikle belirlenen diğer ilkelere uygun olması gerekir.[11]

(4) Doğrudan satıcılardan, sisteme dahil olmaları veya sistemde kalmaları için tüketiciye satışı öngörülen mal veya hizmeti içermeyen yenileme, paket, ücret, aidat ve benzeri isimler altında herhangi bir bedel veya borç altına sokan belge alınamaz. Doğrudan satış şirketinin belirlediği miktar ya da tutarda mal veya hizmet satın alınması doğrudan satıcının sistem içindeki seviyesini belirleyemez.

(5) Doğrudan satış sistemi kapsamında mal veya hizmet satın alan tüketici otuz gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahiptir. Cayma hakkının kullanıldığına dair bildirimin bu süre içinde doğrudan satıcıya veya doğrudan satış şirketine yöneltilmiş olması yeterlidir.

(6) Doğrudan satış şirketi, Bakanlıkça belirlenen hususlarda tüketicinin bilgilendirilmesini, talep ve bildirimlerini iletebilmesini sağlayan bir sistem kurmakla yükümlüdür.

(7) Doğrudan satış şirketinin, doğrudan satıcının ve tüketicinin hak ve yükümlülükleri, kapsam dışı sözleşmeler, mal veya hizmet satışı, cayma hakkı, bilgilendirme yükümlülüğü, teslimat ile diğer uygulama usul ve esasları yönetmelik ile belirlenir.[12]

Mesafeli sözleşme, satıcı veya sağlayıcı ile tüketicinin eş zamanlı fiziksel varlığı olmaksızın, mal veya hizmetlerin uzaktan pazarlanmasına yönelik olarak oluşturulmuş bir sistem çerçevesinde, taraflar arasında sözleşme kurulmasına kadar ve kurulduğu an da dahil olmak üzere uzaktan iletişim araçlarının kullanılması suretiyle kurulan sözleşmelerdir.

Tüketici, mesafeli sözleşmelerde on dört gün içinde cayma hakkına sahiptir.

Finansal hizmetlere ilişkin mesafeli sözleşmeler her türlü bankacılık, sigorta, emeklilik, yatırım ve ödeme hizmetlerine ilişkindir. Tüketici, bu tür sözleşmelerde de on dört gün içinde cayma hakkına sahiptir.

Devre tatil sözleşmesi, tüketicinin bir yıldan uzun süreli, birden fazla dönem için konaklama veya konaklama ile birlikte seyahat veya diğer hizmetlerden yararlanmayı sağlayan hak elde ettiği sözleşmedir.

Tüketici, devre tatil sözleşmelerinde on dört gün içinde cayma hakkına sahiptir.

Paket tur sözleşmesi, ulaştırma, konaklama ve bunlara yardımcı olan diğer turistik hizmetlerden en az ikisinin birlikte, her şeyin dahil olduğu fiyatla satıldığı ve hizmetin yirmi dört saatten uzun bir süreyi kapsadığı sözleşmelerdir.

Abonelik sözleşmesi, tüketicinin belirli bir mal veya hizmeti sürekli veya düzenli aralıklarla edinmesini sağlayan sözleşmedir.

Tüketici, belirsiz süreli veya süresi bir yıldan uzun olan belirli süreli abonelik sözleşmesini herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin istediği zaman feshetme hakkına sahiptir.

Süreli yayın kuruluşlarınca düzenlenen promosyon uygulamalarının taahhüt edilen süreden önce sona erdirilmesi halinde, tüketiciye uğradığı zararın tazmini zorunludur.

Satıcı veya sağlayıcı, satışa sunulan mal veya hizmetlerin fiyatını belirten etiket, liste veya fiyat tarifesi bulundurmak zorundadır.

Fiyat etiketinde, malın veya hizmetin birim fiyatı, satış fiyatı ve varsa uygulanan tüm vergiler dahil fiyatı gösterilir.

Tarife ve fiyat listelerinde belirtilen fiyat ile etiket ve listelerde belirtilen fiyat arasında fark olması durumunda, tüketici lehine olan fiyat uygulanır.

Satıcı, sattığı veya ithalatçının ithal ettiği malların tanıtma ve kullanma kılavuzunu Türkçe olarak düzenlemek ve onaylamak zorundadır.

Satıcı veya sağlayıcı; üretici veya ithalatçı tarafından Bakanlıkça belirlenen mallar için düzenlenen garanti belgesini tüketiciye vermek zorundadır.

Garanti süresi, malın teslim tarihinden itibaren en az iki yıldır. Ancak, konut ve tatil amaçlı taşınmaz mallarda bu süre beş yıldan az olamaz.

Satıcı veya sağlayıcı, garanti taahhüdünün reklam ve ilan yoluyla duyurulması halinde, garanti belgesinde belirtilen şartları sağlamak zorundadır.

(Ek:24/3/2022-7392/9 md.)

(1) Yenilenmiş ürünler; donanım, yazılım veya fiziki özelliklerinde iyileştirme yapılarak tekrar satışa sunulan kullanılmış mallardır.

(2) Yenilenmiş ürünlere tüketiciye teslim tarihinden itibaren asgari bir yıl garanti verilmesi zorunludur. Ancak özelliği nedeniyle bazı malların garanti şartları Bakanlıkça başka bir ölçü birimi ile de belirlenebilir.

(3) Yönetmelikle belirlenen mallar ancak Bakanlıkça yetkilendirilen merkezlerde yenilenmesi şartı ile yenilenmiş ürün olarak satılabilir.

(4) Yenileme merkezlerinin Bakanlıktan yetki belgesi alması zorunludur.

(5) Elektronik kimlik bilgisi bulunan malların kullanılmış ve kayıtlı olduğuna ilişkin doğrulama yapılmasının gerektiği durumda bu doğrulamalar Bakanlık, yenileme merkezi ve yetkili alıcı tarafından Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara göre Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu kayıtlarından yapılır.

(6) Hangi malların yenileme merkezleri tarafından yenileneceği, yenileme merkezlerinin kuruluşu ve sorumluluğu ile diğer uygulama usul ve esasları yönetmelikle belirlenir.

İmalatçı veya ithalatçılar, ürettikleri veya ithal ettikleri malların Bakanlıkça belirlenen kullanım ömrü süresince yeterli bakım ve onarım hizmeti sağlamak zorundadır.