(1) Tedavi ve denetimli serbestlik; 5237 sayılı Kanunun 191 inci maddesi gereğince, kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alan, kabul eden veya bulunduran ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanan kişi hakkında kamu davasının açılmasının ertelenmesi süresi zarfında bir ilâ beş yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasını ve gerek görülmesi hâlinde denetimli serbestlik süresi içinde tedaviye tabi tutulmasını öngören bir tedbirdir.
(2) Tedavi; uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri kullanan kişinin bağımlılık yapan maddeden vücudunun arındırılmasına, bu maddelerin kesilmesi sonucunda ortaya çıkan yoksunluk belirtilerinin giderilmesine, iyilik halinin sürdürülmesine yönelik yürütülen farmakolojik ve psiko-sosyal müdahaleleri ifade eder. Bu tedavi işlemleri, uyuşturucu veya uyarıcı madde tedavisine ilişkin mevzuat hükümleri uyarınca ilgili sağlık kurumu tarafından ayaktan veya yatarak tedavi programına göre yerine getirilir.
(3) Denetimli serbestlik tedbirine ilişkin çalışmalar; uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanan ya da kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alan, kabul eden veya bulunduran kişinin, uyuşturucu kullanmasına neden olan veya kullanma isteğine yol açan etkenlerin değerlendirilerek, kişinin maddeye olan ihtiyacını kontrol etmesi, yaşam standardını artırması, belirlenen ihtiyaçları doğrultusunda kendisine ve topluma yararlı bir birey olabilmesi amacıyla yürütülen rehberlik çalışmalarını ifade eder.
(4) Tedavi ve denetimli serbestlik kararının kayıt işlemleri tamamlandıktan sonra yükümlünün müdürlüğe müracaat etmesi için tebligat çıkarılır. Müdürlüğe müracaat ettiğinde kayıt kabul bürosunda işlemleri tamamlanan yükümlülerden;
a) Hakkında tedavi tedbiri verilmeksizin denetimli serbestlik tedbiri verilen yetişkinler değerlendirme ve planlama bürosuna,
b) Suça sürüklenen çocuklar çocuk hizmetleri bürosuna,
c) Tedavi ile birlikte denetimli serbestlik tedbiri verilen tüm yükümlüler vaka sorumlusuna,
yönlendirilir.
(5) Tedavi tedbirinin infaz işlemleri vaka sorumlusu tarafından takip edilir. Vaka sorumlusu, tedavi tedbirinin yerine getirilmesi için aynı gün yükümlünün ilgili sağlık kurumuna sevk işlemlerini başlatır ve beş iş günü içerisinde tedavi için ilgili sağlık kurumuna başvurması gerektiğini yükümlüye tebliğ eder. Sevk yazısında, yükümlünün kuruma başvurduğu tarihin, başvurmamış ise bu durumun, tedavi ve takip programı ile nihai tedavi raporunun müdürlüğe gönderilmesi sağlık kurumundan istenir.
(6) Yükümlü hakkındaki nihai tedavi raporu müdürlüğe ulaştığında yükümlünün on gün içerisinde müdürlüğe müracaatı için tebligat çıkarılır. Müdürlüğe süresinde müracaat eden yetişkin yükümlü, değerlendirme ve planlama bürosuna; suça sürüklenen çocuk, çocuk hizmetleri bürosuna yönlendirilir.
(7) Denetimli serbestlik süresi içinde yükümlünün yılda en az bir kez habersiz olarak uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanıp kullanmadığının tespit edilmesi için sağlık kurumuna sevki yapılır. Müdürlüğün gerekli gördüğü hâllerde sevk sayısı artırılabilir. Vaka sorumlusu, yükümlünün uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanıp kullanmadığının tespit edilmesi için aynı gün yükümlünün ilgili sağlık kurumuna sevk işlemlerini başlatır ve yükümlüye aynı gün ya da en geç bir sonraki iş günü mesai saatleri içinde ilgili sağlık kurumuna başvurması gerektiğini tebliğ eder. Sağlık kurumuna sevk yazısında sağlık kurumundan; yükümlünün kuruma başvurduğu tarihin ve uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanıp kullanmadığına yönelik tespitin, başvurmamış ise bu durumun müdürlüğe bildirilmesi istenir. Bu fıkra hükümleri tedavi tedbiri altındaki yükümlüye uygulanmaz.
(8) Yetişkinlere yönelik rehberlik çalışmaları, eğitim ve iyileştirme bürosunda görevli denetimli serbestlik uzmanı tarafından; suça sürüklenen çocuklar için rehberlik çalışmaları, çocuk hizmetleri bürosunda görevli denetimli serbestlik uzmanı tarafından, 38 inci maddede belirtilen iyileştirme çalışmalarındaki esaslara göre yerine getirilir.
(9) Tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin yerine getirilmesi sırasında başka bir suçtan ceza infaz kurumunda bulunan yükümlü, ceza infaz kurumu tarafından tedavi için ilgili sağlık kuruluşuna gönderilir. Bu kişilerin rehberlik çalışmaları, ceza infaz kurumlarında uygulanan iyileştirme faaliyetleri kapsamında ceza infaz kurumundaki görevliler tarafından yerine getirilir. Vaka sorumlusu, ceza infaz kurumunda yürütülen çalışmalarla ilgili kurum idaresinden gerektiğinde bilgi isteyebilir.
(10) Yükümlünün, sevk yazısında belirtilen iş günü içerisinde ilgili sağlık kurumuna müracaat etmediğinin veya belirlenen tedavi programına uymadığının bildirilmesi ya da rehberlik çalışmalarına katılmaması halinde yükümlü 44 üncü madde uyarınca uyarılır.
(11) Yükümlünün, kullanmak için tekrar uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi, bulundurması, kullandığının tespit edilmesi ya da sağlık kuruluşundan uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımına devam etmesi nedeni ile tedavi programına uyumsuz olduğunu bildirir tıbbi kanaat raporunun gönderilmesi halinde yükümlü uyarılmaz, kaydı kapatılarak dosyası Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir.
(12) Denetimli serbestlik veya tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri, yükümlünün müdürlüğe müracaat ettiği tarihte başlar; kararda belirtilen sürenin sonunda biter.