Türk Medeni Kanunu

Nişanın bozulması halinde, taraflar birbirlerine verdikleri hediyeleri geri isteyebilir. Manevi tazminat da talep edilebilir.

Nişanın bozulması yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer taraftan uygun bir miktar manevi tazminat isteyebilir.

Nişanlılığın sona ermesinden doğan dava hakları, sona erme tarihinden itibaren bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.

Erkek veya kadın, onyedi yaşını doldurmadıkça evlenemez. Ancak, hakim olağanüstü durumlarda ve pek önemli bir sebeple onaltı yaşını doldurmuş olan erkek veya kadının evlenmesine izin verebilir.

Aşağıdaki hallerde evlenme yapılamaz:
a) Akıl hastalığı bulunanlar,
b) Altsoy-üstsoy hısımları arasında,
c) Kardeşler arasında,
d) Amca, dayı, hala ve teyze ile yeğenleri arasında,
e) Kayın hısımlığı doğuran evlilik sona ermiş olsa bile, eşlerden biri ile diğerinin kan hısımları arasında,
f) Evlat edinen ile evlatlık arasında,
g) Mevcut bir evliliği bulunanlar.

Kadın, evliliğinin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün geçmedikçe evlenemez. Doğum yaparsa süre kendiliğinden sona erer.

Evlenecekler, evlenme başvurusunu birlikte, yerleşim yerlerindeki evlendirme memurluğuna yazılı olarak yapar.

Evlenme, evlendirme memurunun huzurunda ve iki tanığın katılımıyla yapılır. Evlenme töreni, evlendirme dairesinde yapılır. Ancak özel durumlarda başka bir yerde de yapılabilir.

Evlenme, kanunda belirtilen şartlara uyulmaması halinde butlan veya iptal yaptırımına tabi olur.

Evlenme; eşlerden birinin evlenme sırasında evli olması, akıl hastalığının bulunması veya evlenmeye engel hısımlık bulunması hallerinde mutlak butlanla batıldır.

Evlenme; ayırt etme gücünden yoksunluk, yasal temsilcinin izninin alınmamış olması, irade bozukluğu (yanılma, aldatma, korkutma) hallerinde nispi butlanla batıldır.

Mutlak butlan halinde, evlenmenin iptali Cumhuriyet savcısı veya ilgililer tarafından dava edilebilir. Nispi butlan halinde dava, sadece iradesi sakatlanan eş tarafından açılabilir.

Evlenmenin iptaline karar verilmesi halinde, evlenme başlangıçtan itibaren geçersiz olur. Ancak iyiniyetli eşin kazanılmış hakları korunur.

Evlenmenin iptali halinde iyiniyetli eş, evlenmenin geçerli sayıldığı süre içinde edinilmiş mallara katılma rejiminin uygulanmasını talep edebilir.

Eşlerden biri, evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebiyle boşanma davası açabilir. Birlikte yaşamanın eşler için çekilmez hale gelmesi gerekir.

Boşanma sebepleri: zina, hayata kast, pek kötü muamele, onur kırıcı davranış, suç işleme ve onur kırıcı yaşam sürme, terk, akıl hastalığı ve evlilik birliğinin temelinden sarsılmasıdır.

Eşlerden biri zina ederse, diğer eş boşanma davası açabilir. Zina sebebiyle boşanma davası açma hakkı, zinanın öğrenildiği tarihten itibaren altı ay ve her halde zina eyleminden itibaren beş yıl sonra düşer.

Eşlerden biri, evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek amacıyla diğerini terk ederse veya haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmezse, ayrılığın en az altı ay sürmüş olması ve terk ihtarının yapılmış olması halinde boşanma davası açılabilir.

Eşlerden birinin akıl hastası olması ve bu hastalığın ortak hayatı diğer eş için çekilmez hale getirmesi ve hastalığın geçmesinin beklenememesi halinde boşanma davası açılabilir.

Boşanma davası, eşlerden birinin açacağı dava ile görülür. Boşanma davası, aile mahkemesinde görülür.

Mahkeme, boşanmaya karar verirken; tarafların kusur durumlarını, çocukların durumunu ve mali konuları değerlendirir.

Boşanma halinde, eşler arasındaki evlilik birliği sona erer. Kadın, bekleme süresine tabi olur.

Boşanma sebebiyle kişilik hakkı saldırıya uğrayan eş, kusurlu olan diğer eşten manevi tazminat isteyebilir. Ayrıca maddi tazminat da talep edilebilir.

Boşanma yüzünden maddi zarara uğrayan eş, kusurlu olan diğer eşten uygun bir maddi tazminat isteyebilir.

Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan eş, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla, diğer eşten süresiz olarak yoksulluk nafakası talep edebilir.

Nafaka miktarı, tarafların mali gücüne ve hakkaniyete göre belirlenir.

Boşanma halinde çocuğun velayeti, mahkemece ana veya babadan birine verilir. Velayet kendisine verilmeyen eşe, çocukla kişisel ilişki kurma hakkı tanınır.

Boşanma halinde mal rejiminin tasfiyesi yapılır. Edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır.

Mahkeme, boşanma yerine, eşlerin barışma ihtimali görürse, bir yıldan üç yıla kadar ayrılığa karar verebilir.

Evlenmenin butlanı, evlenme geçersizliğidir. Mutlak butlan ve nispi butlan olarak ikiye ayrılır.