Türk Ticaret Kanunu

Tescil, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, tescil isteminde bulunulması gereken tarihten itibaren onbeş gün içinde yapılır.

Tescil edilmiş bir hususta meydana gelen her türlü değişiklik de tescil olunur.

Sicil müdürü, tescil için aranan kanuni şartların var olup olmadığını inceler. Tescil istemi, gerekli şartların varlığı halinde kabul edilir.

Ticaret sicili müdürü, tescili zorunlu olup da tescil edilmemiş bir hususu öğrendiğinde, ilgilileri süre vererek tescile davet eder. Süresi içinde tescil yapılmazsa, idari para cezası uygulanır.

Sicil müdürünün kararlarına karşı, tebliğ tarihinden itibaren sekiz gün içinde sicil müdürlüğünün bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesine itiraz edilebilir.

Ticaret sicili herkesin incelemesine açıktır. Herkes, ticaret sicilindeki kayıtları inceleyebilir ve belge örneği alabilir.

Ticaret sicili kayıtları, üçüncü kişiler hakkında, ilan edildikleri tarihten itibaren hüküm ifade eder. Tescil ve ilan edilmesi gereken bir husus tescil ve ilan edilmemişse, üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez.

Ticaret sicilindeki kayıtlara güvenerek işlem yapan iyiniyetli üçüncü kişilerin bu güvenleri korunur.

Ticaret sicili müdürü ve personeli, görevlerini yerine getirirken verdikleri zararlardan sorumludur. Devlet, zararın tazmininden sonra kusurlu personele rücu eder.

Her tacir, ticari işletmesine ilişkin işlemleri, ticaret unvanıyla yapmak ve işletmesiyle ilgili senetlerle diğer belgeleri bu unvan altında imzalamak zorundadır.

Tescil edilen ticaret unvanı, ticaret siciline kaydedilir ve ilan olunur.

Gerçek kişi tacirlerin ticaret unvanı, kısalılmadan yazılmak şartıyla, ad ve soyadından oluşur. Unvana, işletmeyi tanıtacak ekler yapılabilir.

Kollektif şirketin ticaret unvanı, bütün ortakların veya en az bir ortağın adı ve soyadıyla şirketi ve türünü gösterecek bir ibareyi içerir.

Anonim şirketin ticaret unvanı, işletme konusu ile "anonim şirket" ibaresini içerir. Limited şirkette "limited şirket", kooperatifte "kooperatif" ibaresi bulunur.

Tacir sayılan diğer tüzel kişiler ve donatma iştirakinin ticaret unvanı, kuruluş amaçlarını ve türlerini gösterir.

Ticaret unvanı, tacirin kimliğini, işletmesinin niteliğini ve durumunu doğru olarak yansıtmalıdır. Unvan, kamu düzenine ve genel ahlaka aykırı olamaz.

Ticaret unvanına, işletmenin özelliğini belirten, unvanda yer alan kişileri tanıtan veya hayali adlardan ibaret ekler yapılabilir.

Ticari işletmenin devri halinde, işletmeyi devralan, eski işletme sahibinin unvanını, onun rızasıyla kullanmaya devam edebilir.

Şube, merkezin ticaret unvanını, şube olduğunu belirterek kullanır. Şubenin unvanına şubeyi belirten ekler yapılabilir.

Ticaret unvanı, işletmeden ayrı olarak devredilemez. İşletmenin devri ile birlikte unvanın devri de mümkündür.

Ticaret unvanı, tescille birlikte tüm Türkiye çapında korunur. Bir ticaret unvanına tecavüz halinde, unvan sahibi çeşitli davalar açabilir.

Ticaret unvanının kanuna aykırı kullanılması halinde, ilgililer durumu sicil müdürlüğüne bildirebilir. Aykırı kullanımı sürdürenlere idari para cezası verilir.

Ticaret unvanına tecavüz edilen kişi; tecavüzün tespitini, yasaklanmasını, haksız kullanılan unvanın silinmesini ve kusur varsa tazminat isteyebilir.

İşletme sahibi ile ilgili olmaksızın, işletmeyi tanıtmak ve benzer işletmelerden ayırt etmek için kullanılan adlara işletme adı denir. İşletme adı hakkında da ticaret unvanına ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.

Haksız rekabete ilişkin hükümlerin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır.

Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır.

Dürüstlük kuralına aykırı davranışlar ve ticari uygulamalar şunlardır:
a) Başkalarını veya onların mallarını, iş ürünlerini, fiyatlarını, faaliyetlerini veya ticari işlerini yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici açıklamalarla kötülemek,
b) Kendisi, ticari işletmesi, işletme işaretleri, malları veya diğer ürünleri hakkında yanlış veya yanıltıcı açıklamalar yaparak üçüncü kişilere rekabette öne geçmeye çalışmak,
c) Başkasının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanmak,
d) Üretim ve iş sırlarını hukuka aykırı olarak ele geçirmek ve kullanmak,
e) İş şartlarını, özellikle kanuna veya sözleşmeye aykırı olarak, rakiplerine, tedarikçilerine veya müşterilerine empoze etmeye çalışmak,
f) Karşılaştırmalı reklamı kurallarına aykırı olarak yapmak... gibi haller.

Haksız rekabet sebebiyle;
a) Fiilin haksız olup olmadığının tespiti,
b) Haksız rekabetin men'i,
c) Haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılması, haksız rekabet yanlış veya yanıltıcı beyanlarla yapılmışsa bu beyanların düzeltilmesi,
d) Kusur varsa maddi tazminat,
e) Türk Borçlar Kanununun 58 inci maddesindeki şartların varlığında manevi tazminat,
davaları açılabilir.

Haksız rekabet fiili, hizmetlerini veya işlerini gördükleri sırada çalışanlar veya işçiler tarafından işlenmiş olursa, tespit, men ve eski hale getirme davaları çalıştıranlara karşı da açılabilir. Tazminat davası ise TBK hükümleri saklı kalmak üzere çalıştırana karşı açılamaz.

Haksız rekabetin basın, yayın, iletişim ve bilişim kuruluşlarınca işlenmesi halinde, dava ancak yayın sahibine, program yapımcısına, reklam verene ve haber ajansına karşı açılabilir.

Mahkeme, davayı kazanan tarafa, kararın kesinleşmesinden itibaren üç ay içinde masrafı davalıya ait olmak üzere ilan edilmesini isteme hakkı tanıyabilir.