Türk Medeni Kanunu

Vasiyetname, mirasbırakanın ölümünden sonra hüküm doğurmak üzere yaptığı tek taraflı ölüme bağlı tasarruftur. Vasiyetname belirli şekillerde yapılır.

Resmi vasiyetname, iki tanığın katılımıyla resmi memur (noter veya sulh hakimi) tarafından düzenlenen vasiyetnamedir.

El yazılı vasiyetname, mirasbırakanın baştan sona kendi el yazısıyla yazdığı, tarih ve imzasını içeren vasiyetnamedir.

Sözlü vasiyetname, olağanüstü durumlarda (savaş, salgın, kaza) iki tanığa sözlü beyanda bulunarak yapılır. Tanıklar beyanı yazıya geçirir.

Miras sözleşmesi, mirasbırakanın bir başkasıyla yaptığı ve ölümünden sonra hüküm doğuran iki taraflı ölüme bağlı tasarruftur. Resmi vasiyetname şeklinde yapılır.

Miras sözleşmesinden, tarafların anlaşmasıyla veya sözleşmede öngörülen sebeplerle dönülebilir.

Mirasbırakan, bir mirasçısıyla mirastan feragat sözleşmesi yapabilir. Bu sözleşme, resmi vasiyetname şeklinde yapılır.

Mirasbırakan, vasiyetnamesini her zaman geri alabilir. Geri alma, yeni bir vasiyetname ile veya vasiyetnamenin yok edilmesi ile olur.

Vasiyetname; şekil eksikliği, irade bozukluğu veya hukuka aykırı içerik sebepleriyle iptal edilebilir.

Mirasbırakan, vasiyetnamesinin yerine getirilmesi için bir vasiyetnameyi ifa memuru atayabilir.

Miras, mirasbırakanın ölümü ile kendiliğinden ve bir bütün olarak mirasçılara geçer. Miras, külli halefiyet yoluyla intikal eder.

Mirasçı, mirası reddedebilir. Mirasın reddi, mirasçının üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine yapacağı yazılı veya sözlü beyanla olur. Ret süresi, mirasçının mirasçı olduğunu öğrendiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

Reddedilen miras, reddeden mirasçı hiç mirasçı olmamış gibi, diğer mirasçılara geçer. Reddeden mirasçının altsoyu varsa, miras onlara geçer.

Mirasbırakanın borca batık olduğunun bilinmesi halinde, mirasın reddedilmiş sayılmasına hükmen ret denir. Mirasçı ayrıca ret beyanında bulunmaz.

Mirasçı, mirasbırakanın malvarlığının resmi defterinin tutulmasını talep edebilir. Defter tutulması, mirasçının sorumluluğunun tereke ile sınırlanmasını sağlar.

Mirasçılar, terekenin resmi tasfiyesini talep edebilir. Resmi tasfiye halinde, mirasçılar tereke borçlarından kişisel olarak sorumlu olmaz.

Birden çok mirasçı varsa, mirasın geçmesiyle birlikte mirasçılar arasında tereke üzerinde elbirliğiyle mülkiyet (iştirak halinde mülkiyet) ilişkisi kurulur.

Miras ortaklığı, mirasçılar tarafından birlikte yönetilir. Her bir mirasçı, tek başına acele işleri yapabilir.

Her mirasçı, her zaman mirasın paylaşılmasını isteyebilir. Paylaşma, mirasçıların anlaşmasıyla veya mahkemece yapılır.

Paylaşma, mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufları ve kanun hükümleri dikkate alınarak yapılır. Paylaşmada, mümkün olduğunca aynen paylaşma yapılır.

Yasal mirasçılar, mirasbırakandan sağlığında almış oldukları ve denkleştirmeye tabi kazandırmaları, paylaşma sırasında denkleştirmekle yükümlüdür.

Denkleştirme, kazandırmanın paylaşma anındaki değerinin miras payına mahsup edilmesi suretiyle yapılır.

Mirasbırakan, belirli kazandırmaları denkleştirmeden muaf tutabilir.

Saklı payı ihlal eden kazandırmalar, tenkis davası ile indirilir. Tenkis, en son yapılan kazandırmadan başlanarak yapılır.

Tenkis; önce ölüme bağlı tasarruflardan, sonra sağlararası kazandırmalardan yapılır.

Mirasçı, miras hakkını inkar eden veya tereke malını elinde bulunduran kişiye karşı miras sebebiyle istihkak davası açabilir. Bu dava ile mirasçılık sıfatının tespiti ve tereke mallarının iadesi talep edilir.

Mirasçılar, mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge (veraset ilamı) alabilir. Bu belge, sulh hukuk mahkemesinden veya noterden alınır.

Mirasçılar, tereke borçlarından müteselsilen ve kişisel olarak sorumludur. Ancak resmi defter tutulması veya resmi tasfiye halinde sorumluluk tereke ile sınırlanır.

Tereke borçları; mirasbırakanın kişisel borçları, cenaze giderleri, terekenin mühürlenmesi ve defterinin tutulması giderleri ile mirasçıların geçim giderlerinden oluşur.

Mirasbırakanın vasiyetname ile belirlediği kişi, vasiyet alacaklısıdır. Vasiyet alacaklısı, mirasçı sıfatını kazanmaz; sadece belirli bir mal veya alacak hakkı kazanır.