Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun

Bu Kanunun amacı, ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazında, Türk Ceza Kanununun genel hükümlerinde yer alan amaçlar gözetilir. Kanunda belirtilen istisnalar dışında hiçbir kimseye ayrıcalık tanınamaz.

Ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazında temel amaç; hükümlünün sorumluluk taşıyan bir yaşam biçimine uyumunu kolaylaştırmak, yeniden suç işlemesini önleyici etkenleri güçlendirmek, toplumu suça karşı korumaktır.

Mahkûmiyet hükmü kesinleşmedikçe infaz olunamaz. Kanunda yazılı istisnalar saklıdır.

Ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazı, Cumhuriyet başsavcılığınca izlenir. Cumhuriyet savcısı, ceza infaz kurumlarını denetlemekle yükümlüdür.

Hapis cezalarının infazında; hükümlünün onuruna saygılı olunması, kanun önünde eşitlik ilkesine uyulması, cezanın insancıl bir biçimde infaz edilmesi esastır.

Hükümlünün cezasının infazı sırasında ve salıverilmesinden sonra yeniden suç işlememesi, iyileştirme çalışmalarında başarı ölçütü sayılır.

Kapalı ceza infaz kurumları, iç ve dış güvenlik görevlileri bulunan, firara karşı engellerle donatılmış, oda ve koridor kapıları kapalı tutulan kurumlardır. Yüksek güvenlikli olanlar ayrıca belirtilir.

Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olanlar ile terör suçları, örgütlü suçlar ve toplu işlenen suçlardan hükümlü olanlar gibi tehlikeli hükümlülerin barındırıldığı, özel güvenlik önlemlerine sahip kurumlardır.

Kadın hükümlülerin barındırıldığı kurumlardır. Kadın hükümlülerin ihtiyaçlarına uygun programlar uygulanır.

Çocuk hükümlüler hakkında verilen cezaların infaz edildiği, eğitim ve öğretime dayalı kurumlardır.

Gençlik kapalı ceza infaz kurumları, onsekiz yaşını doldurmuş olup yirmibir yaşını doldurmamış genç hükümlülerin cezalarının infaz edildiği kurumlardır.

Hükümlüler hakkında ceza infaz kurumuna kabul edildiklerinde gözlem ve sınıflandırma işlemi yapılır. Bu amaçla gözlem ve sınıflandırma merkezleri kurulur.

Açık ceza infaz kurumları, firarı önlemeye yönelik dış güvenliği bulunmayan, çalışma esasına dayalı kurumlardır.

Çocuk eğitimevleri, çocuk hükümlülerin eğitim ve meslek edinmeleri esasına dayalı kurumlardır.

Hükümlünün akıl hastalığına tutulması halinde, cezanın infazı geriye bırakılır. Diğer hastalıklarda ise hükümlünün ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame ettiremeyeceği yetkili sağlık kurulu raporuyla belirlenirse infaz ertelenir.

(Ek: 28/3/2023-7445/23 md.)

(1) İnfazına başlanmış olsa bile, toplam on yıl veya daha az süreli hapis cezasına mahkûm olan veya adli para cezası infaz sürecinde hapis cezasına çevrilen kadın hükümlünün, engelliliği nedeniyle bakıma muhtaç olan veya ağır bir hastalığa maruz kalan on sekiz yaşını doldurmamış çocuğunun bulunması ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağının değerlendirilmesi hâlinde, cezasının infazı Cumhuriyet Başsavcılığınca bir yıla kadar ertelenebilir. Erteleme süresi her defasında altı ayı geçmemek üzere en çok dört kez uzatılabilir. Erteleme süresi içinde zamanaşımı işlemez. Çocuğun engellilik nedeniyle bakıma muhtaç olma veya ağır hastalık hâli, 16 ncı maddenin üçüncü fıkrasına göre belirlenir. Erteleme süresi içinde; hükümlünün ertelemenin amacına veya yükümlülüklere aykırı davrandığının denetimli serbestlik müdürlüğü veya kolluk birimlerince tespit edilmesi, hükümlü hakkında kasten işlenen bir suçtan dolayı kamu davası açılması veya çocuğun iyileşmesi hâlinde, erteleme kararı kaldırılarak ceza derhâl infaz olunur. Hükümlü, Cumhuriyet savcısı tarafından erteleme süresi içinde;

a) Belirli bir yerleşim bölgesini terk etmemek,

b) Belirlenen yerlere, belirtilen süreler içinde düzenli olarak başvurmak,

c) Ekonomik durumu göz önünde bulundurularak belirlenen güvence miktarını yatırmak,

yükümlülüklerinden en az birine tâbi tutulur. Hükümlü hakkında ayrıca Cumhuriyet savcısı tarafından yurt dışına çıkamama yükümlülüğü konulur.

Hükümlünün istemi üzerine, mahkûmiyet süresi dikkate alınarak belirli koşullarda cezanın infazı ertelenebilir.

(Ek:17/10/2019-7188/32 md.)

(1) Birlikte işlenmiş olup da 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 280 inci maddesinin üçüncü fıkrası ve 306 ncı maddesinin uygulanma olanağının bulunduğu hâllerde, hükmü veren ilk derece mahkemesinden infazın ertelenmesine veya durdurulmasına ilişkin karar verilmesi istenebilir. Karar verilmeden önce Cumhuriyet savcısı ve hükümlünün görüşlerini yazılı olarak bildirmesi istenebilir. Karar, duruşma açılmaksızın verilir ve bu karara karşı itiraz yoluna gidilebilir. Erteleme veya durdurma talebinin kabulü, güvence gösterilmesine veya diğer bir şarta bağlanabilir.

Ruhsal rahatsızlığı olan hükümlülerin cezaları, belirlenecek sağlık kurumlarında infaz edilir.

İnfazın ertelenme nedenleri ortadan kalktığında, hükümlü hakkında yakalama emri çıkarılır.

Hüküm kesinleştikten sonra Cumhuriyet başsavcılığınca çağrı kağıdı çıkarılır. Hükümlü çağrıya uymazsa yakalama emri düzenlenir.

Hükümlü ceza infaz kurumuna kabul edildiğinde kimlik tespiti yapılır, fotoğrafı çekilir, kayıt işlemleri tamamlanır.

Hükümlünün kuruma kabulü halinde, hükümlü ve yakınları kurallar hakkında bilgilendirilir.

Hükümlüler, ceza infaz kurumuna kabul edilmelerinden sonra gözleme tabi tutularak kişilik özelliklerine göre gruplandırılır.

Hükümlüler; suç türü, ceza süresi, yaş, cinsiyet, hükümlülük süreci gibi kriterlere göre gruplandırılır.

Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası, yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumlarında çektirilir. Hükümlü, tek kişilik odada barındırılır.

Hükümlü, cezasını çekmeye ve ceza infaz kurumunun düzenine uymaya mecburdur. İyileştirme programlarına katılmakla yükümlüdür.

Hükümlü, kendisinin ve başkalarının sağlığını korumak için alınan tedbirlere uymakla yükümlüdür.

Hükümlü, ceza infaz kurumu bina ve eşyasını korumakla yükümlüdür. Verdiği zarardan sorumludur.